دتکتور شعله یکی از تجهیزات حیاتی و پیشرفته در سیستمهای اعلام حریق صنعتی محسوب میشود. هدف اصلی این دستگاهها، تشخیص سریع و دقیق حضور شعله در محیطهای عملیاتی پرخطر است. در صنایعی نظیر نفت و گاز، پتروشیمی، پالایشگاهها، نیروگاهها و تأسیسات شیمیایی، احتمال وقوع آتش سوزی های ناگهانی و انفجاری بسیار بالاست. در چنین سناریوهایی، زمان واکنش اهمیت حیاتی دارد و تأخیر چندثانیهای میتواند منجر به خسارات مالی زیاد و تلفات جانی جبران ناپذیر شود.
دتکتور شعله یک حسگر اپتیکال (نوری) بسیار دقیق است که به طور خاص برای شناسایی تابش الکترومغناطیسی ساطع شده از فرآیند احتراق طراحی شده است. برخلاف دتکتورهای دود که منتظر تجمع ذرات معلق میمانند، یا دتکتورهای حرارتی که نیازمند افزایش محسوس دما هستند، دتکتور شعله بر مبنای تشخیص لحظهای تابش نوری آتش عمل میکند.
تشخیص سریع شعلههای باز در محیط هایی که احتمال آتش سوزی ناگهانی وجود دارد
حفاظت از فضاهای صنعتی پرخطر مانند پالایشگاهها، مناطق دارای گازهای قابل اشتعال.
عملکرد پایدار در شرایط محیطی سخت
به حداقل رساندن هشدارهای کاذب
با ما در ارتباط باشید
دتکتور شعله با بهرهگیری از اصول فیزیکی انتشار نور در فرآیند احتراق، قادر است حضور شعله را در کسری از ثانیه شناسایی کرده و بلافاصله سیگنال هشدار را به پنل مرکزی اعلام حریق یا سیستمهای اطفاء حریق ارسال نماید. این تجهیزات با فناوریهای پیشرفتهای نظیر فرابنفش (UV)، مادونقرمز (IR) و ترکیبی از آنها کار میکنند تا قابلیت اطمینان و کاهش هشدارهای کاذب را به حداکثر برسانند.
دتکتور شعله بر اساس تشخیص الگوهای نوری منتشرشده از شعله واقعی کار میکند و معمولاً از حسگرهای فرابنفش (UV)، مادونقرمز (IR) یا ترکیبی از آنها استفاده میکند. این حسگرها طیف نوری خاصی را که هنگام سوختن مواد ایجاد میشود شناسایی کرده و با تحلیل فرکانس و شدت آن، وجود شعله را تشخیص میدهند. وقتی دتکتور تشخیص دهد که الگوی دریافتشده با ویژگیهای نور شعله واقعی منطبق است، مدار داخلی آن فعال شده و سیگنال آلارم به پنل اعلام حریق ارسال میشود. این نوع دتکتور به دلیل سرعت بسیار بالا در تشخیص، در محیطهای پرخطر مانند پالایشگاهها، انبارهای سوخت و صنایع شیمیایی استفاده میشود.
قابلیت کلیدی این دستگاهها، توانایی آنها در تفکیک سیگنال واقعی آتش از سایر منابع نوری محیطی است. منابع نوری معمول در محیطهای صنعتی شامل نور خورشید (به خصوص تابش UV)، نورهای مصنوعی (لامپهای رشتهای یا فلورسنت)، جرقه ناشی از جوشکاری یا عملیات مکانیکی.
دتکتورهای پیشرفته با استفاده از الگوریتمهای پیچیده و مقایسه شدت و فرکانس تابش در چندین باند طیفی، اطمینان حاصل میکنند که تنها شعله واقعی فعالکننده سیستم باشد.
انتخاب نوع دتکتور شعله بستگی به نوع سوخت مورد استفاده در محیط، شرایط جوی و ریسک پذیری فرآیند دارد. انواع اصلی بر اساس تکنولوژی سنسور به شرح زیر دستهبندی میشوند:
این نوع دتکتورها با استفاده از یک لامپ تخلیه الکتریکی یا یک سنسور جامد، نور ساطع شده در ناحیه فرابنفش (طولموج معمولاً زیر 260 نانومتر) را تشخیص میدهند.
معایب: حساسیت بالا به منابع نوری UV محیطی مانند جوشکاری قوس الکتریکی، تابش مستقیم خورشید یا سطوح بسیار داغ. این حساسیت باعث افزایش هشدارهای کاذب میشود.
دتکتورهای IR انرژی حرارتی ساطع شده از شعله را در طیف مادونقرمز، بهویژه در محدوده 4.4 تا 4.5 میکرومتر (که نشاندهنده انتشار کربن دیاکسید (CO_2) در اثر احتراق هیدروکربنی است)، ردیابی میکنند.
معایب: ممکن است در برابر منابع حرارتی قوی غیر آتش سوزی (مانند گرمای کوره) واکنش نشان دهد. سرعت تشخیص آن کمی پایینتر از مدلهای UV است.
این مدلها از دو سنسور UV و IR به صورت همزمان استفاده میکنند و برای فعالسازی نیاز به دریافت سیگنال از هر دو سنسور به صورت همزمان و با الگوی زمانی مشخص دارند.
معایب: هزینه بالاتر نسبت به مدلهای تکسنسوری.
IR3 پیشرفتهترین مدلهای مبتنی بر مادونقرمز هستند. این دتکتورها به جای یک باند IR، سه باند مجزا را پایش میکنند:
باندهای حساسیت پایین: برای شناسایی نور پسزمینه.
باند حساسیت بالا: برای تشخیص طولموج اصلی انتشار شعله.
این دستگاه با محاسبه نسبت انرژی تابش شده در این سه باند، میتواند حضور شعله واقعی را با قطعیت بسیار بالا تأیید کند.
معایب: کاهش عملکرد در حضور موانع مانند دود بسیار غلیظ، بخار یا اجسام نیمهشفاف که بین دتکتور و شعله قرار میگیرند.
این دتکتورها از ترکیب سنسورهای UV، IR و گاهی VIS (نور مرئی) استفاده میکنند و از پیشرفتهترین الگوریتمها بهره میبرند. این مدلها برای تشخیص شعلههای غیرمتداول مانند هیدروژن یا مواد شیمیایی خاص که الگوی تابش متفاوتی دارند، ایدهآل هستند.
معایب: قیمت بسیار بالا به دلیل استفاده از حسگرهای متعدد و الگوریتمهای پردازش پیشرفته. نیاز به تنظیم و کالیبراسیون دقیق که نصب و نگهداری آن را پیچیدهتر از مدلهای سادهتر میکند.
استفاده از دتکتورهای شعله در محیطهای صنعتی، مزایای عملیاتی و ایمنی قابل توجهی را به همراه دارد که آنها را به یک سرمایهگذاری ضروری تبدیل میکند.
تشخیص فوقالعاده سریع: توانایی شناسایی شعله در چند میلیثانیه، زمان حیاتی لازم برای آغاز فرآیند اطفاء حریق خودکار و جلوگیری از تبدیل شدن یک آتش کوچک به یک انفجار بزرگ را فراهم میآورد.
کاهش چشمگیر خسارات: با واکنش فوری، آسیب به تجهیزات گرانقیمت و زیرساختها به حداقل میرسد و زمان توقف تولید (Downtime) کاهش مییابد.
عملکرد پایدار در شرایط محیطی سخت: مدلهای پیشرفته (UV/IR و IR3) طوری طراحی شدهاند که در برابر گرد و غبار سنگین، رطوبت، باد شدید و تغییرات دمایی محیطی مقاومت نشان دهند.
به حداقل رساندن هشدارهای کاذب: به لطف تکنولوژی پردازش چندطیفی، احتمال فعال شدن نادرست سیستم اطفاء حریق (که میتواند پرهزینه و مخرب باشد) به شدت کاهش مییابد.
پوششدهی وسیع: این دتکتورها برای نصب در محیطهای باز (مانند دکلهای حفاری، مخازن ذخیرهسازی) و محیطهای بسته بزرگ (مانند آشیانههای هواپیما یا سالنهای توربین) مناسب هستند.
سازگاری سیستمی: اکثر دتکتورهای مدرن با پروتکلهای استاندارد اعلام حریق (مانند 4-20mA آنالوگ، آدرسپذیر دیجیتال یا رلههای خشک) سازگار بوده و به راحتی در پانلهای مرکزی ادغام میشوند.
تشخیص انواع سوخت: توانایی تشخیص طیف نوری حاصل از احتراق سوختهای مختلف از جمله هیدروکربنها، الکلها، گاز طبیعی و حتی هیدروژن.
دتکتور شعله به عنوان پیشرفته ترین لایه دفاعی در برابر آتش سوزی های ناشی از مواد فرار و پر انرژی در صنایع حساس، نقشی غیر قابل جایگزین ایفا میکند. تنوع فناوری های مورد استفاده، از سنسور های تک طیفی تا مدل های پیچیده چند طیفی، این امکان را فراهم میآورد که راهکار امنیتی دقیقی بر اساس پروفایل ریسک هر مکان طراحی شود.
انتخاب صحیح نوع دتکتور (مثلاً استفاده از IR3 در نزدیکی منابع نوری شدید)، همراه با نصب استاندارد و کالیبراسیون دورهای، تضمینکننده عملکرد قابل اعتماد سیستم در حساسترین لحظات است. سرمایهگذاری در این تجهیزات، در واقع سرمایهگذاری مستقیم بر روی حفاظت از نیروی انسانی، داراییهای فیزیکی و تداوم عملیات صنعتی است.
شرکت ایران اطفا مجری مطمئن و با تجربه برای نصب و راهاندازی دتکتور شعله میباشد ایران اطفا به شما کمک میکند تا در برابر آتشسوزیها ایمن باشید. بهترین قیمت، بالاترین کیفیت را با ما تجربه کنید.
اگرچه دتکتور شعله میتواند در محیطهای داخلی نصب شود، اما کاربرد اصلی آن در محیطهای صنعتی پرخطر است که خطر انفجار ناشی از نشت گاز یا مایعات قابل اشتعال وجود دارد. در فضاهای داخلی معمولی که خطر اصلی دود یا گرمایش تدریجی است، استفاده از دتکتورهای دود نقطهای و حرارتی معمولاً مقرون به صرفهتر و مناسبتر است. دتکتور شعله زمانی ضروری است که احتمال وقوع شعلهوری سریع یا آتش سوزی های بسیار سریع وجود داشته باشد.
تأثیر گردوغبار و دود بر اساس نوع دتکتور متفاوت است:
تأثیر بر UV و UV/IR: گردوغبار متراکم یا دود غلیظ میتواند تا حدی جلوی رسیدن نور UV به سنسور را بگیرد.
تأثیر بر IR و IR3: این مدلها در برابر گردوغبار محیطی مقاومترند زیرا بر طولموجهای خاص مادونقرمز تمرکز دارند که کمتر تحت تأثیر ذرات معلق قرار میگیرند (مگر آنکه گرد و غبار روی لنز دستگاه بنشیند).
گازهای نوین مانند Novec 1230 و FM-200، در غلظتهای عملیاتی مورد نیاز برای اطفاء حریق (که معمولاً بین 5 تا 10 درصد حجمی است)، ایمن تلقی میشوند و استانداردهای جهانی ایمنی (مانند استانداردهای ISO و NFPA) را رعایت میکنند. این بدان معناست که حضور انسان در زمان تخلیه گاز (در صورتی که سیستم هشدار به درستی عمل کند و افراد سریعاً منطقه را تخلیه کنند) در معرض کمترین خطر قرار دارد. CO₂ اما در غلظتهای بالا (بیش از 15-20 درصد) میتواند باعث خفگی شود و نیازمند احتیاط بسیار بیشتری است.
تست دورهای توصیه میشود که دتکتورها حداقل هر شش ماه یکبار تست شوند تا عملکرد صحیح آنها در تشخیص شعله تأیید گردد. همچنین، باید لنز اپتیکال به صورت منظم از هرگونه آلودگی پاکسازی شود. عمر مفید الکترونیکی سنسورهای دتکتور شعله معمولاً بین 8 تا 10 سال تخمین زده میشود. پس از این دوره، به دلیل فرسودگی سنسورها و کاهش حساسیت یا افزایش نویز داخلی، توصیه میشود دستگاه تعویض شود.
در حافظه موقت کپی شد
