سیستم های اطفا حریق گازی یکی از مؤثر ترین و سریع ترین راهکارها برای کنترل آتش سوزی در فضاهایی هستند که استفاده از آب، فوم یا سایر مواد خاموش کننده میتواند موجب آسیب به تجهیزات حساس شود. در میان این سیستمها، اطفا حریق گازی CO2 (دیاکسید کربن) از قدیمی ترین و مطمئن ترین فناوریهای اطفای حریق است که به دلیل کارایی بالا، سرعت عملکرد قاب لتوجه و عدم ایجاد آسیب به تجهیزات الکتریکی، در صنایع مختلف کاربرد گستردهای دارد.
تکنولوژی CO2، با تکیه بر اصل خفگی، به سرعت حجم اکسیژن موجود در محیط را کاهش داده و از ادامه واکنش احتراق جلوگیری میکند. این ویژگیها، به ویژه در محیط های دارای تجهیزات الکترونیکی گران قیمت، اتاقهای کنترل، دیتاسنترها و فضاهای صنعتی دارای ماشینآلات پیچیده، این سیستم را به یک انتخاب حیاتی تبدیل کرده است. سیستم CO2 یک راهکار تمیز است، به این معنی که پس از تخلیه، هیچگونه پسماند، باقیمانده شیمیایی یا رسوباتی از خود بر جای نمیگذارد که نیاز به فرآیند های پاکسازی پیچیده و هزینه بر باشد
خاموش کردن آتش با کاهش سطح اکسیژن محیط و خنک کردن شعلهها
جلوگیری از گسترش حریق بدون آسیب رساندن به تجهیزات حساس
حفاظت از اتاقهای سرور، دیتاسنترها و تجهیزات الکتریکی
مناسب برای محیط هایی که استفاده از آب یا مواد پودری خطرناک است و میتواند به تجهیزات آسیب برساند
با ما در ارتباط باشید
اطفا حریق گازی CO2 سیستمی است که با آزاد سازی دیاکسید کربن خالص در محیط بسته، موجب خفگی و حذف اکسیژن موردنیاز آتش میشود. دیاکسید کربن یک گاز طبیعی است که سنگینتر از هوا بوده و هنگامی که در محیط آزاد میشود، به دلیل چگالی بالاتر، در کف فضا پخش شده و به تدریج اکسیژن را جابجا میکند.
سیستمهای اطفاء حریق گازی CO2 یا دیاکسیدکربن بر اساس کاهش میزان اکسیژن محیط عمل میکنند. زمانی که این سیستم فعال میشود، گاز CO2 با فشار بالا وارد فضای حریق میشود و جایگزین بخشی از هوای اطراف میگردد، در نتیجه سطح اکسیژن به حدی کاهش مییابد که شعلهها دیگر قادر به ادامه احتراق نیستند. علاوه بر کاهش اکسیژن، CO2 با جذب حرارت، دمای محیط حریق را نیز کاهش میدهد که به خاموش شدن آتش کمک میکند. این نوع سیستمها به دلیل عدم ایجاد خسارت به تجهیزات الکتریکی و صنعتی، برای محافظت از اتاقهای سرور، تابلوهای برق و محیطهای حساس بسیار مناسب هستند.
بدون باقیمانده: CO2 یک گاز است و پس از تخلیه، در اثر تهویه مناسب محیط، کاملاً ناپدید میشود، در نتیجه هیچگونه خسارت ثانویهای به تجهیزات باقی نمیگذارد.
مناسب برای تجهیزات الکتریکی (Class C): CO2 یک ماده غیر رسانا است و هیچ واکنش الکتریکی یا خوردگی با مدارهای الکترونیکی ایجاد نمیکند.
سرعت واکنش بالا: تخلیه آن در کسری از ثانیه انجام میشود و به سرعت به غلظت اطفاء مورد نظر میرسد.
پخش یکنواخت: به دلیل چگالی بیشتر از هوا، در صورت طراحی صحیح، میتواند به طور مؤثر در کل حجم فضا پخش شود.
حذف حرارت (اثر سرمایشی): CO2 مایع هنگام خروج از نازل به دلیل انبساط سریع، دمای محیط را به شدت کاهش میدهد (اثر سرمایشی اندکی دارد) که در فرآیند اطفاء کمککننده است، اگرچه نقش اصلی آن خفگی است.
سیستمهای اطفاء حریق CO2 بر اساس نحوه پوشش دهی و نحوه ذخیرهسازی گاز، به دو دسته اصلی تقسیم میشوند که هر کدام برای کاربردهای خاصی طراحی شدهاند.
در این روش، گاز CO2 به صورت متمرکز و مستقیم بر روی کانون آتش تخلیه میشود. گاز به جای پر کردن کل حجم فضا، مستقیماً به نقطه وقوع آتش هدایت و تخلیه میشود. این روش برای محافظت از تجهیزات خاص یا محوطههایی که امکان آببندی کامل محیط برای سیستم کلی وجود ندارد، به کار میرود.
مزایای اطفا حریق CO2 موضعی: مصرف کمتر تنها مقدار گاز لازم برای پوشش حجم مورد نظر آزاد میشود، سرعت عمل بالا اطفاء در لحظه و به صورت متمرکز انجام میگیرد، ایمنی بیشتر نسبت به فضای کلی به دلیل عدم تخلیه گاز در کل محیط، ریسک خطر برای پرسنلی که ممکن است به طور تصادفی در نزدیکی تجهیزات باشند، کاهش مییابد (هرچند در هر دو حالت، تخلیه نباید در حضور انسان انجام شود).
این روش متداول ترین و مؤثر ترین شیوه استفاده از CO2 در فضاهای بسته است. در این حالت، پس از فعال سازی، گاز در کل فضای تحت حفاظت تخلیه شده و غلظت اکسیژن را در تمام حجم اتاق به زیر حد بحرانی میرساند.
مزایای اطفاء حریق گازی CO2: خاموش کردن سریع حریق بدون آسیب به تجهیزات و وسایل الکتریکی است، زیرا CO2 هیچ رسوب یا بقایای جامدی از خود به جا نمیگذارد، این سیستمها قابل استفاده در فضاهای بسته و کوچک هستند و میتوانند به راحتی شعلهها را کنترل کنند، بدون اینکه خسارت اضافی به ساختمان یا تجهیزات وارد شود. علاوه بر این، CO2 با کاهش سطح اکسیژن و جذب حرارت، حریق را به طور مؤثر و ایمن مهار میکند.
در این نوع سیستم، دیاکسید کربن به صورت گازی در سیلندرهای فولادی یا آلومینیومی تحت فشار ذخیره میشود. مناسب پروژههای کوچک تا متوسط به دلیل نیاز به فضای کمتر برای سیلندرها در مقایسه با سیستمهای فشار پایین (بدون نیاز به مخازن بزرگ کرایوژنیک). فشار ذخیره سازی معمولاً در حدود 56 بار (حدود 800 تا 1000 psi).
مزایای سیستم CO2 با فشار بالا : تخلیه سریع گاز ذخیره شده مستقیماً از طریق لولهکشی و نازلها تخلیه میشود، نصب نسبتاً سادهتر نیاز به تجهیزات خنککننده یا تبخیر کننده ندارد.
در این سیستم، دیاکسید کربن تا دمای بسیار پایین (حدود -18°C تا -20°C) سرد شده و در مخازن کرایوژنیک مخصوص ذخیره میشود. فشار ذخیره سازی حدود 20 بار (حدود 300 psi).
مزایا سیستم CO2 با فشار پایین: مناسب پروژههای بزرگ امکان ذخیره حجم بسیار زیاد CO2 در یک مخزن واحد، ظرفیت ذخیرهسازی بالا برای محافظت از فضاهای بسیار بزرگ ایدهآل است، شارژ ارزانتر در بلندمدت:خرید CO2 مایع معمولاً از نظر اقتصادی به صرفهتر است.
عدم ایجاد رطوبت یا پسماند: این مهمترین مزیت CO2 است. هیچ ماده شیمیایی خورندهای باقی نمیماند، بنابراین نیازی به خاموش کردن تجهیزات، شستشو یا تمیزکاری پس از اطفاء نیست.
تخلیه سریع و مؤثر: سیستمهای CO2 در عرض 30 تا 60 ثانیه کل حجم فضا را با گاز اطفاء پر میکنند و آتش را در همان لحظه مهار مینمایند.
مناسب محیط های الکتریکی و صنعتی: به دلیل ماهیت غیررسانا، برای حفاظت از اتاق سرور، تجهیزات مخابراتی و پنلهای برق ایدهآل است.
کاهش احتمال آسیب ثانویه: در مقایسه با سیستمهای آبی که میتوانند خسارت مالی سنگینی به تجهیزات وارد کنند، CO2 ایمنتر است.
ذخیرهسازی آسان و طولانیمدت: سیلندرهای CO2 میتوانند برای سالها بدون افت کارایی در شرایط مناسب نگهداری شوند.
امکان طراحی در مدلهای موضعی و کلی: انعطاف پذیری بالایی در نحوه محافظت از داراییها فراهم میکند.
با وجود مزایای فراوان، سیستم CO2 دارای محدودیتهای ایمنی و عملیاتی است که استفاده از آن را در برخی محیطها نامناسب میسازد.
خطر خفگی برای افراد حاضر در محیط: این اصلیترین محدودیت است. غلظت بالای CO2 برای تنفس انسان سمی است و در غلظتهای بالاتر از 5% میتواند در عرض چند دقیقه باعث از دست دادن هوشیاری و مرگ شود. این سیستمها تنها باید در مناطقی نصب شوند که حضور دائم یا موقت انسانها قابل کنترل یا صفر باشد.
مناسب نبودن برای فضاهای باز یا دارای تهویه قوی: CO2 سنگینتر از هوا است و اگر محیط تهویه طبیعی یا مکانیکی قوی داشته باشد، گاز به سرعت رقیق شده و غلظت اطفاء حفظ نمیشود. برای فضاهای باز، معمولاً سیستمهای آبپاش یا فوم ترجیح داده میشوند.
احتمال آسیب به برخی تجهیزات حساس به سرما: اگرچه CO2 برای اکثر تجهیزات الکتریکی ایمن است، اما تخلیه آن میتواند دمای محیط را به سرعت پایین بیاورد. این افت شدید دما در صورت تماس مستقیم با برخی قطعات الکترونیکی یا مکانیکی حساس به شوک حرارتی ممکن است آسیبزا باشد.
نیاز به آببندی کامل محیط : برای اطمینان از رسیدن و حفظ غلظت طراحی شده CO2 در طول زمان نگهداری، اتاق تحت حفاظت باید دارای درجه بالایی از آببندی باشد. درزگیری مناسب دربها، پنجرهها و منافذ ضروری است.
انتخاب سیستم اطفاء حریق بستگی به نوع ریسک، کلاس آتش سوزی غالب و حساسیت تجهیزات موجود در محل دارد.
CO2: شعلهها را با کاهش اکسیژن و خنک کردن مهار میکند.
آبی: با خنک کردن مواد در حال احتراق و جذب حرارت، شعله را خاموش میکند.
فوم: روی سطح ماده سوختنی مینشیند و با ایجاد لایهای مانع رسیدن اکسیژن و گازهای قابل اشتعال به شعله میشود.
CO2: بدون ایجاد رسوب و آسیب به تجهیزات الکتریکی و حساس، ایمن است.
آبی: ممکن است باعث آسیب جدی به تجهیزات الکتریکی و تجهیزات حساس شود.
فوم: در برخی موارد میتواند سطح تجهیزات را آلوده کرده و نیاز به پاکسازی داشته باشد.
CO2: مناسب برای اتاقهای سرور، تابلو برق، آزمایشگاهها و فضاهای بسته.
آبی: مناسب برای ساختمانها، انبارها و محیطهایی که تجهیزات حساس کمتر هستند.
فوم: مناسب برای مایعات قابل اشتعال مثل بنزین، نفت و مخازن سوخت.
CO2: سریع و مؤثر در فضاهای محدود.
آبی: مؤثر اما زمان بیشتری برای خاموش کردن حریق نیاز دارد.
فوم: سریع در پوشش و جلوگیری از بازگشت شعله، مخصوصاً روی مایعات سوختنی.
CO2 برای محیط های حساس و تجهیزات الکتریکی بهترین گزینه است، آبی برای خاموش کردن حریقهای عمومی و فوم برای سوختها و مایعات قابل اشتعال مناسبتر است.
اطفا حریق گازی CO2 یکی از مطمئن ترین و قدرتمند ترین روشهای کنترل آتش در محیط های صنعتی و الکتریکی است که قدمتی طولانی در این حوزه دارد. سرعت تخلیه بالا، عدم وجود پسماند و توانایی مهار آتش در فضا های حساس، این سیستم را به یکی از بهترین گزینهها برای حفاظت از داراییهای حیاتی (مانند مراکز داده و اتاقهای کنترل) تبدیل کرده است.
با این حال، ملاحظات ایمنی انسانی نقش تعیین کنندهای در پذیرش این سیستم دارند. استفاده از آن نیازمند رعایت کامل اصول ایمنی و استاندارد هاست و در محیط هایی که حضور کارکنان دائم است، باید حتماً از سیستمهای ایمنتر بهره برد و سیستم CO2 را صرفاً به مناطق بدون سکنه محدود نمود. طراحی و نصب این سیستمها باید همیشه توسط کارشناسان مجرب و با تکیه بر استانداردهای روز دنیا صورت پذیرد.
شرکت ایران اطفا مجری مطمئن و با تجربه برای نصب و راهاندازی اطفا حریق گازی CO2 میباشد ایران اطفا به شما کمک میکند تا در برابر آتشسوزیها ایمن باشید. بهترین قیمت، بالاترین کیفیت را با ما تجربه کنید.
بله، سیستم CO2 برای اتاق سرور بسیار مناسب است زیرا گاز تمیزی است و آسیبی به تجهیزات الکترونیکی وارد نمیکند. اما نکته کلیدی این است که اتاق سرور نباید در زمان تخلیه گاز، دارای حضور دائم افراد باشد. در محیط هایی که احتمال حضور افراد وجود دارد، استفاده از FM200 که برای انسانها ایمنتر هستند، ارجحیت دارد.
بله، CO2 میتواند آتش کلاس B را با حذف اکسیژن خاموش کند. با این حال، به دلیل اینکه CO2 پس از تخلیه به سرعت از روی مایع تبخیر میشود، ممکن است در صورت عدم آببندی کامل یا وجود باز بودن سطح مایع، آتش مجدداً شعلهور شود. در این موارد، سیستمهای فوم به دلیل خاصیت پوششدهی سطحی، کارایی بیشتری دارند.
خیر، مزیت اصلی CO2 این است که هیچ پسماندی باقی نمیگذارد. پس از اطفاء، تنها کافی است که تهویه مکانیکی محیط به مدت کافی فعال شود تا غلظت گاز به سطح ایمن تنفس (حدود 0.5 درصد یا کمتر) برسد.
خیر، فعالسازی سیستم CO2 در حضور انسانها به شدت خطرناک و ممنوع است. غلظت CO2 لازم برای اطفاء حریق برای انسانها کشنده است. تمامی سیستمهای CO2 باید مجهز به سیستم اعلام خطر تأخیری (شامل آژیرها و فلاشرها) باشند تا افراد زمان کافی برای ترک منطقه تحت حفاظت را داشته باشند.
در حافظه موقت کپی شد
