خانه » سیستم اطفاء حریق مه پاش Water Mist
سیستم اطفاء حریق مه پاش Water Mist
در بسیاری از محیطهای صنعتی، تجاری و حساس، خاموشکردن آتش تنها بخشی از مسئله ایمنی است. سیستم اطفا باید بتواند حریق را در کوتاهترین زمان ممکن کنترل کند، بدون آنکه حجم زیادی آب روی تجهیزات، اسناد، دستگاههای الکترونیکی یا اجزای ساختمان تخلیه شود. سیستم اطفاء حریق مه پاش Water Mist راهکاری پیشرفته برای پاسخدادن به همین نیاز است؛ سامانهای مبتنی بر آب که نحوه تخلیه و اثرگذاری آن با سیستمهای آبی متداول تفاوت دارد.
در واتر میست، آب به قطرات بسیار ریز تبدیل و از طریق نازلهای مخصوص در فضای حفاظتشده منتشر میشود. سطح تماس گسترده این قطرات با شعله و گازهای داغ، جذب حرارت را افزایش میدهد و بخشی از آب نیز در مجاورت حریق به بخار تبدیل میشود؛ در نتیجه خنکسازی، کاهش موضعی اکسیژن و محدودکردن انتقال حرارت تابشی میتوانند بهصورت همزمان در کنترل حریق نقش داشته باشند.
مصرف کنترلشده آب، کاهش خسارت ثانویه و امکان استفاده در برخی فضاهای حساس از دلایل مهم توجه به Water Mist است. بااینحال، عملکرد این سیستم به نوع خطر، آزمون و تأییدیه کاربرد، فشار و دبی، آرایش نازلها، تهویه و طراحی هیدرولیکی وابسته است.
با ما در ارتباط باشید
سیستم اطفاء حریق مه پاش Water Mist چیست؟
سیستم اطفاء حریق مه پاش یا Water Mist یک سامانه ثابت اطفای حریق مبتنی بر آب است که آب را از طریق نازلهای مهپاش به قطرات بسیار کوچک تبدیل میکند. بر اساس تعریف NFPA 750، در محدوده فشار کاری نازل، مقدار Dv0.99 توزیع حجمی قطرات باید کمتر از 1000 µm باشد.
ریزشدن قطرات آب یک مزیت فیزیکی مهم ایجاد میکند با کاهش اندازه قطره، مجموع سطح تماس آب افزایش پیدا میکند. بنابراین آب میتواند سریعتر با شعله، دود و گازهای داغ تبادل حرارتی داشته باشد. این ویژگی باعث میشود حجم نسبتاً محدودی از آب، در صورت طراحی صحیح، اثر خنککنندگی مؤثری ایجاد کند .
نحوه عملکرد سیستم اطفای حریق Water Mist
پس از شناسایی حریق یا رسیدن دمای نازل اتوماتیک به حد فعالسازی، آب تحت فشار وارد شبکه لولهکشی میشود. آب هنگام عبور از مجراهای دقیق نازل، به مجموعهای از قطرات ریز تبدیل شده و به شکل مه در محدوده حفاظتشده منتشر میشود .
در سامانههای مجهز به نازل باز، معمولاً فرمان تخلیه از طریق سیستم کشف حریق و پنل کنترل صادر میشود. پس از دریافت سیگنال معتبر، شیر کنترل باز یا مجموعه پمپ فعال میشود و تمام نازلهای یک زون مشخص شروع به تخلیه میکنند. در مدلهای دارای نازل بسته، هر نازل به عنصر حساس به حرارت مجهز است و تنها نازلهایی فعال میشوند که دمای اطراف آنها به حد تعیینشده رسیده باشد .
آب تخلیهشده از سه مسیر اصلی بر حریق اثر میگذارد:
- شعله، سطوح و گازهای داغ را خنک میکند .
- با تبدیل بخشی از آب به بخار، اکسیژن اطراف شعله را بهصورت موضعی کاهش میدهد .
- انتقال حرارت تابشی به تجهیزات و مواد مجاور را محدود میکند .
این آثار همزمان میتوانند نرخ آزادسازی حرارت را کاهش دهند، از گسترش آتش جلوگیری کنند و در شرایط مناسب، حریق را بهطور کامل خاموش سازند .
مکانیسمهای اصلی اطفای حریق با Water Mist
خنکسازی شعله و گازهای داغ
مهمترین سازوکار واتر میست، جذب حرارت است. قطرات ریز به دلیل سطح تماس بالا، سریعتر گرم میشوند و بخشی از آنها به بخار تبدیل میشود. این فرایند مقدار قابلتوجهی از انرژی حرارتی حریق را مصرف میکند و دمای شعله و محیط پیرامون آن را کاهش میدهد .
با کاهش دما، سرعت واکنشهای زنجیرهای احتراق پایین میآید. اگر میزان خنکسازی کافی باشد، حریق دیگر توان ادامهدادن با شدت اولیه را نخواهد داشت و کنترل یا خاموش میشود .
کاهش موضعی اکسیژن
هنگامی که قطرات ریز آب در مجاورت شعله تبخیر میشوند، حجم بخار تولیدشده نسبت به حجم آب مایع بسیار بیشتر است. در شرایط نزدیک به فشار اتمسفر، یک حجم آب میتواند هنگام تبدیلشدن به بخار حدود ۱۷۰۰ برابر افزایش حجم پیدا کند .
بخار تولیدشده میتواند بخشی از هوای اطراف شعله را جابهجا کند و غلظت اکسیژن را بهصورت موضعی کاهش دهد. این مکانیسم در فضاهای محصور مؤثرتر است؛ زیرا بازبودن درها، پنجرهها یا فعالیت شدید سیستم تهویه ممکن است بخار و مه را از محل حریق خارج کند .
کاهش انتقال حرارت تابشی
شعله علاوه بر گرمکردن مستقیم هوا، مقدار زیادی انرژی را بهصورت تابش به مواد و تجهیزات اطراف منتقل میکند. ابر متراکم قطرات آب بخشی از این انرژی را جذب و پراکنده میکند. کاهش تابش حرارتی احتمال اشتعال مواد مجاور را پایین میآورد و میتواند از سرایت آتش به بخشهای دیگر جلوگیری کند .
این ویژگی برای محافظت از تجهیزات گرانقیمت، سازههای مجاور و مسیرهای دسترسی اهمیت ویژهای دارد .
خیسکردن و سردکردن سطح سوخت
بسته به نوع حریق و نحوه قرارگیری نازلها، بخشی از قطرات روی سطح سوخت یا تجهیزات داغ مینشیند. این آب ضمن کاهش دمای سطح، احتمال شعلهوری مجدد را کم میکند. البته در حریق بعضی مایعات قابل اشتعال یا مواد واکنشپذیر با آب، استفاده از واتر میست باید دقیقاً بر اساس آزمون معتبر و شرایط خطر ارزیابی شود .
اجزای سیستم اطفاء حریق مه پاش Water Mist
یک سامانه واتر میست از مجموعهای از تجهیزات مکانیکی، هیدرولیکی و کنترلی تشکیل میشود. پیکربندی نهایی سیستم به فشار کاری، ابعاد پروژه، نوع خطر و روش فعالسازی وابسته است .
مخزن ذخیره آب
مخزن، آب موردنیاز سیستم را برای مدت تخلیه طراحیشده نگهداری میکند. ظرفیت آن بر اساس دبی نازلها، تعداد نازلهای فعال، وسعت زون و مدت زمان عملکرد محاسبه میشود. استفاده از آب مناسب و کنترل کیفیت آن برای جلوگیری از گرفتگی مجاری ظریف نازلها اهمیت زیادی دارد .
در بعضی پروژهها امکان تأمین آب از شبکه اختصاصی وجود دارد؛ اما منبع باید بتواند فشار، دبی و مدت جریان موردنیاز را با قابلیت اطمینان لازم فراهم کند .
پمپ واتر میست
پمپ وظیفه دارد آب را با فشار طراحیشده وارد شبکه کند. با توجه به نوع سیستم، ممکن است از پمپهای سانتریفیوژ یا جابهجایی مثبت استفاده شود. ظرفیت و فشار پمپ باید از طریق محاسبات هیدرولیکی و مشخصات تأییدشده سازنده تعیین شود .
مجموعه پمپاژ ممکن است شامل پمپ اصلی، پمپ رزرو، الکتروموتور، تابلو کنترل، تجهیزات پایش فشار و شیرهای کنترلی باشد .
مخزن گاز نیتروژن
در بعضی سیستمهای سیلندری یا پکیجهای مهندسیشده، گاز نیتروژن فشار لازم برای تخلیه آب را فراهم میکند. با صدور فرمان، نیتروژن آب ذخیرهشده را به سمت شبکه و نازلها هدایت میکند. این ساختار بیشتر در سامانههایی دیده میشود که مدت تخلیه و محدوده حفاظت مشخصی دارند .
وجود مخزن نیتروژن در همه سیستمهای واتر میست الزامی نیست. بسیاری از سامانهها فشار موردنیاز را با پمپ تأمین میکنند. بنابراین معرفی مخزن نیتروژن بهعنوان جزء ثابت تمام سیستمها از نظر فنی صحیح نیست .
نازل مه پاش
نازل یکی از مهمترین اجزای اطفاء حریق مه پاش و واتر میست است. شکل مجرا، ضریب تخلیه، زاویه پاشش، اندازه قطرات، فشار کاری و محدوده پوشش هر نازل باید با کاربرد موردنظر سازگار باشد .
نازلها میتوانند باز یا بسته باشند. نازل باز با فرمان سیستم کنترل تخلیه میکند؛ اما نازل بسته دارای عنصر حرارتی است و در اثر افزایش دما فعال میشود. فاصله نازلها، ارتفاع نصب و وجود موانع باید مطابق تأییدیه و دستورالعمل سازنده تعیین شود .
لولهها و اتصالات
شبکه لولهکشی، آب پرفشار را از منبع به نازلها منتقل میکند. جنس، ضخامت و رده فشاری لوله باید با فشار کاری، کیفیت آب و شرایط محیطی هماهنگ باشد. در سامانههای پرفشار، معمولاً از لولهها و اتصالات مقاوم در برابر فشار و خوردگی مانند استنلس استیل استفاده میشود .
تمیزی داخل شبکه نیز بسیار مهم است. ذرات جامد، رسوب یا آلودگی میتوانند روزنههای ظریف نازل را مسدود کنند و الگوی پاشش را تغییر دهند .
شیرهای کنترل و تجهیزات زونبندی
شیرهای قطع و وصل، شیر یکطرفه، شیر تست، شیر تخلیه، شیر منطقهای و تجهیزات تنظیم یا پایش فشار، جریان آب را مدیریت میکنند. زونبندی مناسب کمک میکند تخلیه تنها در بخش درگیر حریق انجام شود و مقدار آب مصرفی کاهش یابد .
وضعیت شیرهای حیاتی باید قابل پایش باشد تا بستهماندن ناخواسته یک شیر، عملکرد سیستم را در شرایط اضطراری مختل نکند .
فیلتر و تجهیزات تصفیه آب
به دلیل کوچکبودن منافذ نازل، وجود فیلتر مناسب ضروری است. نوع و درجه فیلتراسیون باید با مشخصات سازنده هماهنگ باشد. بازرسی و تمیزکردن دورهای فیلتر نیز بخشی از برنامه نگهداری سیستم محسوب میشود .
دتکتور حریق
در سامانههای تخلیه با فرمان الکتریکی، دتکتورهای دودی، حرارتی، شعلهای یا سایر آشکارسازهای متناسب با خطر، حریق را شناسایی میکنند. انتخاب فناوری تشخیص باید بر اساس سرعت رشد حریق، شرایط محیطی و احتمال آلارم کاذب انجام شود .
در برخی پروژهها برای جلوگیری از تخلیه ناخواسته، از منطق Cross-Zone یا تأیید همزمان بیش از یک آشکارساز استفاده میشود .
مرکز کنترل اعلام و اطفای حریق
پنل کنترل سیگنال آشکارسازها را دریافت و تحلیل میکند و فرمانهای موردنیاز را برای آلارم، توقف تهویه، بستن دمپرها، قطع تجهیزات یا شروع تخلیه صادر میکند. خطاهای مدار، وضعیت منبع تغذیه، فشار و شرایط شیرها نیز میتوانند از طریق پنل پایش شوند .
منطق کنترلی باید با سناریوی حریق پروژه هماهنگ باشد. برای مثال، در یک فضای محصور ممکن است توقف سیستم تهویه پیش از تخلیه برای حفظ غلظت مه ضروری باشد .
انواع سیستم Water Mist بر اساس فشار کاری
بر اساس دستهبندی NFPA 750، سیستمهای واتر میست از نظر فشار شبکه توزیع به سه گروه کمفشار، فشار متوسط و پرفشار تقسیم میشوند.
واتر میست کمفشار
در سیستم کمفشار، فشار شبکه توزیع 12.1 بار یا 175 psi و کمتر است. استفاده از این گروه باید با آزمون حریق و شرایط طراحی همان کاربرد هماهنگ باشد.
واتر میست فشار متوسط
در سیستم فشار متوسط، فشار شبکه بیشتر از 12.1 بار و کمتر از 34.5 بار است. نازل، لوله و اتصالات باید متناسب با محدوده کاری سیستم انتخاب شوند.
واتر میست پرفشار
در سیستم پرفشار، فشار شبکه 34.5 بار یا بیشتر است. فشار بیشتر بهتنهایی به معنی عملکرد بهتر نیست و نتیجه نهایی به هماهنگی دبی، اندازه قطرات، آرایش نازل و نوع خطر وابسته است.
انواع سیستم Water Mist بر اساس روش تأمین فشار و سیال
سیستم پمپی
در سیستم پمپی، یک یا چند پمپ آب را با فشار موردنیاز به شبکه ارسال میکنند. این ساختار برای پروژههایی مناسب است که محدوده حفاظت گسترده یا مدت تخلیه بیشتری دارند. در صورت نیاز، پمپ رزرو و منبع برق اضطراری نیز در نظر گرفته میشود .
سیستم سیلندری
در سامانه سیلندری، آب در مخزن نگهداری میشود و گاز فشرده، معمولاً نیتروژن، نیروی لازم برای تخلیه آن را فراهم میکند. این سیستم ساختار نسبتاً فشردهای دارد و برای بعضی فضاهای محدود یا خطرات مشخص قابل استفاده است. مدت تخلیه آن به مقدار آب و گاز ذخیرهشده وابسته است .
سیستم تکسیاله
در سیستم تکسیاله، تنها آب از نازل خارج میشود. فشار لازم میتواند توسط پمپ یا گاز فشرده تأمین شود. بیشتر سامانههای رایج واتر میست در این گروه قرار میگیرند .
سیستم دوسیاله
در سیستم دوسیاله، آب و یک گاز اتمایزر مانند هوا یا نیتروژن از مسیرهای جداگانه به نازل میرسند و در نازل با یکدیگر ترکیب میشوند. گاز به خردشدن آب و تشکیل مه کمک میکند. پیچیدگی شبکه و کنترل این مدل معمولاً بیشتر از سیستم تکسیاله است .
انواع سیستم اطفاء حریق مه پاش Water Mist از نظر نحوه فعالسازی
سیستم اطفاء حریق مه پاش از نظر شیوه راهاندازی و تخلیه آب به دو نوع اصلی اتوماتیک و دستی تقسیم میشود. انتخاب میان این دو مدل به نوع کاربری، سرعت گسترش حریق، حضور دائمی اپراتور و سطح خطر محیط بستگی دارد .
سیستم اطفاء حریق مه پاش اتوماتیک
در سیستم واتر میست اتوماتیک، شناسایی حریق و آغاز عملیات اطفا بدون نیاز به دخالت مستقیم افراد انجام میشود. این سیستم ممکن است به نازلهای بسته و حساس به حرارت مجهز باشد یا فرمان فعالسازی را از دتکتورها و مرکز کنترل اعلام و اطفای حریق دریافت کند .
در سامانههای دارای نازل بسته، افزایش دمای محیط باعث فعالشدن عنصر حرارتی نازل میشود و تنها نازلهای نزدیک به محل حریق آب را تخلیه میکنند. در سیستمهای دارای نازل باز، دتکتورهای دود، حرارت یا شعله وقوع حریق را تشخیص میدهند و پنل کنترل پس از دریافت سیگنال معتبر، پمپ یا شیر تخلیه زون مربوط را فعال میکند .
سرعت واکنش بالا، عملکرد شبانهروزی و کاهش وابستگی به حضور نیروی انسانی از مهمترین مزایای سیستم اطفاء حریق مه پاش اتوماتیک هستند. این مدل برای موتورخانهها، اتاق تجهیزات، مراکز داده، تونلها، کشتیها و فضاهای صنعتی با خطر گسترش سریع آتش کاربرد بیشتری دارد .
سیستم اطفاء حریق مه پاش دستی
در سیستم مه پاش دستی، شروع تخلیه با اقدام اپراتور یا فرد آموزشدیده انجام میشود. فعالسازی میتواند از طریق شستی مخصوص، اهرم مکانیکی، شیر دستی یا فرمان صادرشده از پنل کنترل صورت گیرد. در برخی پروژهها از تجهیزات سیار مه پاش نیز استفاده میشود که اپراتور آنها را به محل حریق منتقل کرده و بهصورت مستقیم روی آتش به کار میگیرد .
این نوع سیستم بیشتر برای محیطهایی مناسب است که نیروی آموزشدیده همواره در محل حضور دارد و حریق باید پس از بررسی شرایط توسط اپراتور کنترل شود. با این حال، وابستگی به تشخیص و واکنش انسان میتواند زمان شروع عملیات اطفا را افزایش دهد؛ به همین دلیل استفاده از آن بهعنوان تنها روش حفاظت در فضاهای پرخطر باید با دقت ارزیابی شود .
| معیار مقایسه | سیستم مه پاش اتوماتیک | سیستم مه پاش دستی |
|---|---|---|
| نحوه فعالسازی | توسط دتکتورهای حریق، پنل کنترل یا نازل حساس به حرارت | توسط شستی، شیر دستی، اهرم مکانیکی یا فرمان اپراتور |
| نیاز به حضور اپراتور | برای شروع عملیات اطفا نیازی به حضور اپراتور ندارد | فعالسازی سیستم به حضور و اقدام فرد آموزشدیده وابسته است |
| سرعت واکنش | بالا؛ سیستم میتواند حریق را در مراحل اولیه شناسایی و کنترل کند | به زمان تشخیص حریق و واکنش اپراتور بستگی دارد |
| نوع نازل | نازل باز با فرمان پنل یا نازل بسته حساس به حرارت | معمولاً نازل باز، تجهیزات ثابت دستی یا نازل سیار |
| سیستم کشف حریق | معمولاً به دتکتور، پنل اعلام و اطفا و تجهیزات کنترلی متصل است | ممکن است مستقل باشد یا تنها برای اعلام حریق به پنل متصل شود |
| ریسک تأخیر در تخلیه | کمتر؛ عملکرد سیستم به واکنش مستقیم افراد وابسته نیست | بیشتر؛ تأخیر یا خطای انسانی ممکن است باعث گسترش حریق شود |
| احتمال تخلیه ناخواسته | در صورت طراحی یا تشخیص نادرست، امکان تخلیه ناخواسته وجود دارد | معمولاً کمتر است؛ زیرا تخلیه پس از تصمیم اپراتور انجام میشود |
| پیچیدگی تجهیزات | بیشتر؛ شامل دتکتورها، پنل کنترل، تجهیزات فرمان و اینترلاک است | کمتر؛ ساختار سادهتری برای راهاندازی و کنترل دارد |
| هزینه اجرا | معمولاً بیشتر است؛ زیرا به تجهیزات کشف و کنترل نیاز دارد | معمولاً کمتر است، اما به نوع و گستردگی تجهیزات بستگی دارد |
| کاربرد مناسب | موتورخانه، اتاق تجهیزات، مراکز داده، تونل، کشتی و محیطهای پرخطر | کارگاهها، فضاهای تحت نظارت و محیطهای دارای اپراتور دائمی |
| مزیت اصلی | واکنش سریع، عملکرد شبانهروزی و کاهش وابستگی به نیروی انسانی | کنترل زمان تخلیه توسط اپراتور و برخورداری از ساختار سادهتر |
| محدودیت اصلی | نیازمند طراحی دقیق سیستم کشف حریق و جلوگیری از صدور فرمان کاذب است | به حضور، تشخیص صحیح و واکنش سریع اپراتور وابسته است |
شرکت ایران اطفا با بهرهگیری از دانش مهندسی، تجهیزات تخصصی و رعایت استانداردهای معتبر، خدمات طراحی، تأمین، نصب و راهاندازی سیستم اطفاء حریق مه پاش را متناسب با شرایط هر پروژه ارائه میدهد. بررسی دقیق نوع خطر، انجام محاسبات هیدرولیکی و انتخاب اصولی نازلها کمک میکند تا سیستم در زمان حریق، سریع و قابلاعتماد عمل کرده و با مصرف کنترلشده آب، خسارت واردشده به تجهیزات و محیط را به حداقل برساند .
کاربردهای سیستم اطفاء حریق مه پاش Water Mist
دامنه کاربرد واتر میست گسترده است، اما انتخاب آن باید بر اساس آزمون و تأییدیه همان خطر و کاربری انجام شود.
- مراکز داده و اتاقهای تجهیزات حساس: در صورت وجود تأییدیه مناسب و بررسی آرایش رکها، کابلها، تهویه و الزامات الکتریکی.
- توربینها، ژنراتورها و فضاهای ماشینآلات: برای برخی خطرات روغن، سوخت و تجهیزات دوار، در صورت استفاده از سیستم آزمونشده.
- هتلها، مراکز تجاری و برخی کاربریهای ساختمانی: در محدودهای که سامانه و نازل برای آن کاربری تأیید شده باشند.
- موزهها، آرشیوها و بناهای تاریخی: جایی که کاهش حجم آب تخلیهشده میتواند در محدودکردن خسارت ثانویه اهمیت داشته باشد.
- تونلها، کشتیها و فضاهای حملونقل: با رعایت الزامات اختصاصی هر حوزه و تأییدیه مربوط به همان سناریوی حریق.
- آشپزخانهها و روغنهای پختوپز: فقط زمانی که سیستم برای این نوع حریق و شرایط دمایی مربوط آزمون و تأیید شده باشد.
سیستم Water Mist برای چه کلاسهایی از حریق کاربرد دارد؟
توانایی واتر میست برای مقابله با هر کلاس حریق به طراحی، آزمون و تأییدیه همان سیستم وابسته است.
- حریق کلاس A: مواد جامدی مانند چوب، کاغذ، پارچه و برخی پلاستیکها در این گروه قرار میگیرند. اثر خنککنندگی و خیسکردن سطح میتواند در کنترل این حریقها مؤثر باشد.
- حریق کلاس B: این کلاس شامل مایعات قابل اشتعال است. واتر میست میتواند در برخی حریقهای استخری و پاششی مؤثر باشد، اما سیستم باید برای نوع سوخت، اندازه حریق و نحوه کاربرد موردنظر آزمون شده باشد.
- حریق تجهیزات الکتریکی: تا زمانی که تجهیزات برقدار هستند، ملاحظات شوک الکتریکی و هدایت جریان اهمیت دارند. کاربرد واتر میست باید در محدوده تأییدیه سیستم و الزامات ایمنی برق انجام شود.
- حریق روغنهای پختوپز: این حریقها به سامانهای نیاز دارند که برای دمای بالا و احتمال شعلهوری مجدد روغن آزمون شده باشد. هر سیستم Water Mist برای حریق کلاس F یا K مناسب نیست.
برای موادی که با آب واکنش خطرناک دارند، فلزات قابل اشتعال و بعضی مواد شیمیایی، واتر میست ممکن است نامناسب یا خطرناک باشد. شناسایی دقیق مواد موجود باید پیش از طراحی انجام شود.
مزایای سیستم اطفای حریق Water Mist
مصرف آب کمتر
واتر میست معمولاً در مقایسه با بسیاری از سامانههای اسپری آب متداول به آب کمتری نیاز دارد؛ زیرا قطرات ریز سطح تماس بالایی ایجاد میکنند. کاهش مصرف آب میتواند ابعاد مخزن، میزان روانآب و خسارت ثانویه را محدود کند .
مقدار صرفهجویی عدد ثابتی ندارد و باید بر اساس سیستم منتخب و طراحی پروژه محاسبه شود .
فعالسازی سریع
در صورت استفاده از تشخیص مناسب یا نازلهای واکنشسریع، سیستم میتواند حریق را در مراحل ابتدایی هدف قرار دهد. کنترل زودهنگام از رشد آتش، افزایش دما و سرایت به تجهیزات مجاور جلوگیری میکند .
کاهش خسارت ناشی از آب
تخلیه حجم کمتر آب، خطر آبگرفتگی و آسیب به اجزای ساختمان را کاهش میدهد. این مزیت در مراکز داده، بناهای تاریخی، هتلها و فضاهای دارای تجهیزات ارزشمند اهمیت دارد .
اثر همزمان بر چند عامل حریق
واتر میست تنها از یک مکانیسم استفاده نمیکند. خنکسازی، کاهش موضعی اکسیژن، محدودکردن تابش حرارتی و خیسکردن سطح میتوانند بهصورت همزمان عمل کنند .
عامل اطفای غیرسمی
عامل اصلی سیستم آب است و مانند برخی مواد شیمیایی، گازهای هالوژنه یا غلظت بالای CO2 خطر سمیت ذاتی ندارد. با این حال، دود حریق، بخار داغ، کاهش دید و شرایط اکسیژن محیط همچنان خطرناک هستند و تخلیه افراد نباید نادیده گرفته شود .
سازگاری بیشتر با محیط زیست
آب فاقد پتانسیل تخریب لایه ازن و گرمایش جهانی مرتبط با بعضی عوامل اطفای گازی است. البته مصرف انرژی پمپ، مواد ساخت تجهیزات و دفع آب آلوده نیز باید در ارزیابی محیطزیستی پروژه لحاظ شوند .
قطر کمتر لولهها در برخی سیستمها
تقاضای پایینتر آب میتواند استفاده از لولههایی با قطر کمتر را امکانپذیر کند. این ویژگی در پروژههای بازسازی، کشتیها و ساختمانهایی که فضای عبور تأسیسات محدود است مزیت محسوب میشود .
کاهش دمای محیط و دود
مه آب میتواند گازهای داغ را خنک کند و شرایط حرارتی محیط را بهبود دهد. با این حال، واتر میست جایگزین طراحی خروج اضطراری، کنترل دود یا تجهیزات حفاظت فردی نیست .
کاهش احتمال شعلهوری مجدد
سردکردن تجهیزات و سطوح میتواند احتمال بازگشت حریق را کاهش دهد. مدت تخلیه باید بهاندازهای باشد که کنترل پایدار خطر را فراهم کند .
محدودیتها و معایب سیستم Water Mist
وابستگی به آزمون حریق
برای واتر میست یک معیار عمومی وجود ندارد که بتوان آن را بدون تغییر برای تمام خطرها به کار برد. فاصله نازل، ارتفاع سقف، فشار، دبی و مدت تخلیه معمولاً از آزمون حریق و تأییدیه سیستم به دست میآید .
حساسیت به جریان هوا
باد، درهای باز، فنهای قوی یا تهویه مکانیکی میتوانند قطرات را از مسیر موردنظر منحرف کنند. این مسئله بهخصوص در حفاظت کامل فضا و محیطهای نیمهباز اهمیت دارد .
حساسیت نازل به گرفتگی
منافذ کوچک نازل ممکن است در اثر رسوب یا آلودگی مسدود شوند. کیفیت آب، فیلتراسیون، شستوشوی شبکه و نگهداری منظم برای حفظ عملکرد سیستم ضروری است .
هزینه اولیه تجهیزات پرفشار
پمپ پرفشار، لولههای مقاوم و نازلهای دقیق ممکن است هزینه اولیه بیشتری نسبت به بعضی سامانههای متداول ایجاد کنند. ارزیابی اقتصادی باید خسارت احتمالی ناشی از آب، فضای مخزن و ارزش تجهیزات محافظتشده را نیز در نظر بگیرد .
نبود قابلیت جایگزینی عمومی با اسپرینکلر
واتر میست تنها زمانی میتواند جایگزین اسپرینکلر شود که برای کاربری و خطر موردنظر تأیید شده باشد و مرجع دارای صلاحیت آن را بپذیرد . FM نیز تصریح میکند که این سیستم بدون تأیید کاربردی، جایگزین عمومی حفاظت اسپرینکلری نیست .
احتمال خوردگی و نشتی
مانند هر سیستم آبی، کیفیت نامناسب آب، انتخاب غلط متریال یا نگهداری ضعیف میتواند به خوردگی و نشتی منجر شود .
تفاوت Water Mist با سیستم اسپرینکلر
هر دو سامانه از آب استفاده میکنند، اما منطق طراحی و نحوه اثرگذاری آنها یکسان نیست .
| معیار | سیستم واتر میست | سیستم اسپرینکلر |
|---|---|---|
| اندازه قطرات | عمدتاً کمتر از 1000 میکرون | معمولاً درشتتر |
| مکانیسم اصلی | خنکسازی، تولید بخار، کاهش تابش و خیسکردن | خنکسازی و خیسکردن سوخت و سطوح |
| مقدار آب | معمولاً کمتر، وابسته به طراحی | معمولاً بیشتر |
| فشار کاری | کم، متوسط یا زیاد | غالباً فشار پایینتر |
| معیار طراحی | وابسته به تأییدیه و آزمون کاربرد | دارای قواعد تجویزی گستردهتر |
| حساسیت به تهویه | در بعضی کاربردها بیشتر | معمولاً کمتر |
| لولهکشی | در برخی مدلها قطر کمتر | معمولاً قطر بیشتر |
| کاربرد | خطرات و کاربریهای تأییدشده | حفاظت عمومی گسترده ساختمان |
نمیتوان یکی از این دو سیستم را در تمام پروژهها برتر دانست. نوع کاربری، ارزش تجهیزات، تأمین آب، ارتفاع سقف، شرایط محیطی و الزامات قانونی انتخاب نهایی را مشخص میکنند .
استانداردهای سیستم اطفاء حریق مه پاش Water Mist
واتر میست به آزمون حریق، تأییدیه و محدوده کاربرد تأییدشده وابسته است؛ بنابراین صرف رسیدن به فشار مشخص یا تولید قطرات ریز برای استانداردبودن سیستم کافی نیست.
NFPA 750
NFPA 750 یکی از مهمترین مراجع طراحی، نصب، آزمون، بازرسی و نگهداری سیستمهای Water Mist است.
EN 14972
مجموعه EN 14972 الزامات و پروتکلهای آزمون مرتبط با سیستمهای ثابت مه آب را برای کاربریهای مختلف پوشش میدهد.
FM 5560
FM 5560 برای ارزیابی سیستمهای Water Mist در چارچوب FM Approvals کاربرد دارد.
قیمت سیستم اطفاء حریق مه پاش Water Mist به چه عواملی بستگی دارد؟
قیمت نهایی سیستم به طراحی و محدوده حفاظت وابسته است و نمیتوان یک عدد ثابت برای همه پروژهها اعلام کرد.
- مساحت و حجم فضای حفاظتشده و تعداد زونها.
- نوع خطر و سناریوی حریق مورد انتظار.
- کمفشار، فشار متوسط یا پرفشار بودن سیستم.
- پمپی یا سیلندری بودن سامانه.
- تعداد و نوع نازلهای واتر میست.
- طول، قطر، جنس و رده فشاری لولهکشی و اتصالات.
- مخزن آب، فیلترها، شیرهای کنترلی و تجهیزات پایش.
- سیستم کشف حریق، پنل کنترل و اینترلاکها.
- الزامات استاندارد، تست پذیرش و راهاندازی پروژه.
نکات مهم نصب سیستم Water Mist
- محل نازلها دقیقاً مطابق نقشه مصوب تعیین شود .
- فاصله نازل تا سقف، تجهیز و موانع تغییر نکند .
- لوله و اتصال متناسب با فشار طراحی استفاده شود .
- داخل لولهها پیش از نصب تمیز و درپوشگذاری شود .
- جوشکاری و مونتاژ توسط نیروی دارای صلاحیت انجام شود .
- شبکه پیش از اتصال نازلها شستوشو داده شود .
- فیلترها در محل قابل دسترس نصب شوند .
- جهت نازل و زاویه پاشش کنترل شود .
- شیرها دارای پلاک و مشخصات زون باشند .
- سیمکشی کشف و فرمان در برابر خطا پایش شود .
- دسترسی لازم برای بازرسی پمپ، مخزن، فیلتر و نازل فراهم باشد .
- تست فشار، نشتی، عملکرد و تخلیه مطابق استاندارد و دستورالعمل سازنده انجام شود .
سیستم اطفاء حریق مه پاش راهکاری پیشرفته برای استفاده هدفمند و مؤثر از آب در کنترل حریق است. تبدیل آب به قطرات ریز، سطح تماس آن را افزایش میدهد و امکان خنکسازی سریع شعله، کاهش دمای گازهای داغ، محدودکردن تابش حرارتی و کاهش موضعی اکسیژن را فراهم میکند .
مصرف آب کمتر، خسارت ثانویه محدودتر و امکان استفاده در برخی محیطهای حساس از مزایای مهم این فناوری هستند. موفقیت اطفاء حریق مه پاش واتر میست بیش از هر چیز به ارزیابی دقیق خطر، انتخاب سیستم معتبر، محاسبات صحیح، نصب اصولی و نگهداری منظم وابسته است. بررسی تخصصی پروژه پیش از خرید، از انتخاب تجهیزات نامتناسب جلوگیری میکند و اطمینان بیشتری از عملکرد سامانه در لحظه واقعی حریق به وجود میآورد .
طراحی و اجرای سیستم Water Mist توسط شرکت ایران اطفا
عملکرد موفق اطفاء حریق مه پاش به هماهنگی کامل میان شناخت خطر، انتخاب تجهیزات، محاسبات هیدرولیکی، جانمایی نازلها و اجرای دقیق وابسته است. حتی یک سیستم با تجهیزات باکیفیت نیز در صورت انتخاب نادرست کاربرد یا تغییر در آرایش آزمونشده، نمیتواند حفاظت قابل اطمینانی ایجاد کند .
گروه مهندسی ایران اطفا با تکیه بر دانش فنی و تجربه اجرایی، خدمات مشاوره، طراحی، تأمین تجهیزات، نصب، آزمایش و راهاندازی سیستمهای اطفای حریق واتر میست را متناسب با شرایط هر پروژه ارائه میدهد. در این فرایند، نوع کاربری، سناریوهای احتمالی حریق، محدودیتهای محیط و استانداردهای مرتبط بررسی میشوند تا راهکار نهایی فقط از نظر فنی قابل اجرا نباشد، بلکه با خطر واقعی پروژه نیز تطابق داشته باشد. برای دریافت مشاوره تخصصی، بررسی مشخصات پروژه و استعلام قیمت میتوانید با کارشناسان ایران اطفا تماس حاصل نمایید .
طبق تعریف NFPA 750، مقدار Dv0.99 توزیع حجمی قطرات در محدوده فشار کاری نازل باید کمتر از 1000 میکرون باشد. اندازه واقعی قطرات به نوع نازل و فشار سیستم بستگی دارد.
مصرف آب به تعداد و نوع نازلها، فشار، ضریب تخلیه، نوع خطر و مدت عملکرد بستگی دارد. واتر میست در بسیاری از کاربردها نسبت به سامانههای آبی متداول آب کمتری مصرف میکند، اما درصد ثابتی برای تمام پروژهها وجود ندارد.
در صورت استفاده از سیستم آزمونشده و تأییدشده برای این کاربرد و بررسی تهویه، آرایش رکها، کابلها و شرایط تجهیزات، قابل استفاده است. هر سیستم واتر میست عمومی را نمیتوان بدون بررسی برای اتاق سرور انتخاب کرد.
زمان فعالسازی به نوع دتکتور، نازل باز یا بسته، منطق کنترل، تأخیر برنامهریزیشده و زمان رسیدن آب به نازلها وابسته است؛ بنابراین یک عدد ثابت برای همه سیستمها صحیح نیست.
واتر میست از قطرات بسیار ریز آب استفاده میکند و علاوه بر خنکسازی، کاهش موضعی اکسیژن و محدودکردن تابش حرارتی نیز در عملکرد آن نقش دارند. اسپرینکلر معمولاً قطرات درشتتری دارد و بیشتر بر خنکسازی و خیسکردن سطوح متکی است. واتر میست نیز فقط زمانی میتواند جایگزین اسپرینکلر شود که برای همان کاربری تأیید شده باشد.
طبق NFPA 750، سیستمها به کمفشار تا 12.1 بار، فشار متوسط بیشتر از 12.1 تا کمتر از 34.5 بار و پرفشار 34.5 بار یا بیشتر تقسیم میشوند.
یکی از مهمترین مراجع NFPA 750 است. استاندارد EN 14972 نیز برای طراحی، نصب، بازرسی و آزمون سیستمهای Water Mist کاربرد دارد. انتخاب استاندارد نهایی باید با الزامات پروژه و مرجع تأییدکننده هماهنگ باشد.