دتکتور دودی متعارف

آتش‌سوزی همیشه با شعله‌های بزرگ آغاز نمی‌شود. در بسیاری از حریق‌ها، نخستین نشانه قابل تشخیص، دود حاصل از سوختن یا نیم‌سوز شدن مواد است. تشخیص همین مرحله اولیه می‌تواند زمان ارزشمندی برای هشدار، تخلیه افراد و شروع اقدامات کنترلی فراهم کند. به همین دلیل دتکتور دودی یکی از پرکاربردترین تجهیزات در سیستم‌های اعلام حریق ساختمان به شمار می‌رود. دتکتور دودی وظیفه دارد حضور دود را در محیط تشخیص دهد و در صورت رسیدن آن به سطح مشخصی، وضعیت حریق را به سیستم اعلام کند.

در سیستم‌های اعلام حریق متعارف یا Conventional، دتکتورهای یک بخش از ساختمان در قالب یک زون به پنل مرکزی متصل می‌شوند. در صورت فعال شدن یکی از آنها، پنل زون درگیر را نمایش می‌دهد، اما برخلاف سیستم آدرس‌پذیر معمولاً مشخص نمی‌کند دقیقاً کدام دتکتور فعال شده است. به همین دلیل سیستم متعارف بیشتر در ساختمان‌های کوچک و متوسط با معماری نسبتاً ساده مورد استفاده قرار می‌گیرد.

جهت دریافت مشاوره و طراحی

با ما در ارتباط باشید

دتکتور دودی چیست؟

دتکتور دودی حسگری برای آشکارسازی دود ناشی از حریق است. از آنجا که بسیاری از آتش‌سوزی‌ها پیش از گسترش شعله، دود تولید می‌کنند، استفاده از آشکارساز دود می‌تواند امکان تشخیص حریق را در مراحل اولیه فراهم کند.

به زبان ساده، دتکتور دودی محیط اطراف خود را از نظر حضور ذرات یا علائم مرتبط با دود بررسی می‌کند. هنگامی که مقدار دود واردشده به بخش حساس دستگاه از سطح تعیین‌شده عبور کند، دتکتور وارد وضعیت Alarm شده و سیگنال مربوط به حریق به پنل اعلام حریق منتقل می‌شود.

دتکتور دودی متعارف

دتکتور دودی متعارف، نوعی آشکارساز دود است که در یک سیستم اعلام حریق Conventional مورد استفاده قرار می‌گیرد. ساختمان در این سیستم به چند منطقه یا زون تقسیم می‌شود. تعدادی دتکتور، شستی اعلام حریق و تجهیزات مرتبط در هر زون قرار می‌گیرند و زون از طریق مدار مشخصی به پنل مرکزی متصل می‌شود.

برای مثال ممکن است یک ساختمان اداری به این شکل تقسیم‌بندی شود:

  • زون 1: طبقه همکف.
  • زون 2: طبقه اول.
  • زون 3: طبقه دوم.
  • زون 4: انبار یا بخش خدمات.

اگر یکی از دتکتورهای دودی طبقه اول فعال شود، پنل اعلام حریق وقوع حریق در زون طبقه اول را مشخص می‌کند. در سیستم متعارف معمولاً شناسایی خود دستگاه فعال‌شده نیازمند بررسی همان زون است. این موضوع یکی از تفاوت‌های اصلی سیستم متعارف با سیستم آدرس‌پذیر محسوب می‌شود.

سادگی سیستم، هزینه مناسب و نصب نسبتاً ساده باعث شده سیستم‌های متعارف همچنان برای بسیاری از ساختمان‌های کوچک و متوسط گزینه قابل بررسی باشند.

شرکت ایران اطفا با ارائه خدمات تخصصی مشاوره، طراحی، تأمین و اجرای دتکتور دودی، متناسب با نوع ساختمان و شرایط هر پروژه، راهکار مناسب را پیشنهاد می‌دهد. اگر به دنبال اجرای اصولی و مطمئن سیستم اعلام حریق هستید، کارشناسان ایران اطفا آماده بررسی پروژه و ارائه مشاوره تخصصی به شما هستند.

نحوه عملکرد دتکتور دودی

ساختار دقیق دتکتور به فناوری آن بستگی دارد، اما در یک دتکتور دودی نقطه‌ای محفظه‌ای برای تشخیص دود وجود دارد. هوای محیط از طریق منافذ طراحی‌شده وارد این قسمت می‌شود.

در مدل‌های فتوالکتریک، داخل محفظه اجزای نوری شامل منبع نور و گیرنده وجود دارد. هنگام ورود دود، ذرات دود باعث تغییر مسیر یا پراکندگی نور می‌شوند. سنسور این تغییر را تشخیص می‌دهد و با عبور مقدار دود از آستانه تعیین‌شده، دستگاه وارد وضعیت هشدار می‌شود.

در یک سیستم متعارف، پس از فعال شدن دتکتور:

  1. تشخیص تغییر ناشی از دود (دتکتور تغییر ناشی از دود را تشخیص می‌دهد).
  2. تغییر وضعیت الکتریکی مدار.
  3. دریافت تغییر توسط پنل (پنل اعلام حریق این تغییر را دریافت می‌کند).
  4. قرار گرفتن زون در وضعیت Fire (زون مربوطه در پنل در وضعیت Fire قرار می‌گیرد).
  5. فعال شدن تجهیزات مطابق طراحی (مطابق طراحی سیستم، آژیرها و سایر تجهیزات مرتبط فعال می‌شوند).

بنابراین دتکتور دودی صرفاً یکی از اجزای سیستم است و عملکرد صحیح کل سامانه به انتخاب تجهیزات سازگار، طراحی مدار، پنل، کابل‌کشی، نصب و نگهداری صحیح وابسته است.

کاربرد آشکارساز دود نقطه ای

دتکتور دودی زمانی بیشترین کارایی را دارد که احتمال ایجاد دود ناشی از حریق وجود داشته باشد و شرایط عادی محیط باعث ورود مداوم دود، بخار یا آلودگی شدید به محفظه دستگاه نشود.

یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم چون دتکتور دودی حساسیت خوبی به دود دارد، در تمام محیط‌ها باید از آن استفاده شود. انتخاب دتکتور باید با توجه به شرایط واقعی محل انجام شود.

در محیط‌هایی که به‌طور طبیعی مقدار قابل توجهی بخار، دود، گردوغبار یا ذرات معلق وجود دارد، احتمال هشدار ناخواسته افزایش پیدا می‌کند. راهنمای System Sensor نیز برای محیط‌های بسیار پرگردوغبار توصیه می‌کند شرایط نگهداری و نوع آشکارساز با دقت بررسی شود و در بعضی کاربردها استفاده از دتکتور حرارتی می‌تواند مناسب‌تر باشد.

دتکتور دودی در اتاق خواب، هتل، فروشگاه، بیمارستان، محل کار، اماکن زیارتی و کتابخانه بیشتر استفاده می شوند.

انواع دتکتور دودی

دتکتورهای دود را می‌توان بر اساس فناوری و شیوه آشکارسازی به چند گروه اصلی تقسیم کرد.

دتکتور دودی یونیزاسیون

دتکتور دودی یونیزاسیون یکی از انواع آشکارسازهای دود است که عملکرد آن بر پایه یونیزه شدن هوای داخل محفظه تشخیص قرار دارد. یونیزاسیون به فرایندی گفته می‌شود که طی آن مولکول‌های هوا به ذرات دارای بار مثبت و منفی تبدیل می‌شوند.

در ساختار این نوع دتکتور، مقدار بسیار کمی ماده رادیواکتیو مانند Americium-241 وجود دارد که ذرات آلفا منتشر می‌کند. این ذرات باعث یونیزه شدن هوای بین صفحات الکتریکی داخل محفظه و ایجاد جریان بسیار ضعیفی از یون‌ها می‌شوند.

در شرایط عادی، جریان مشخصی میان صفحات برقرار است. هنگامی که دود وارد محفظه شود، ذرات دود در حرکت یون‌ها اختلال ایجاد کرده و جریان الکتریکی کاهش پیدا می‌کند. زمانی که این تغییر به آستانه تعریف‌شده در مدار دتکتور برسد، دستگاه وضعیت حریق را تشخیص داده و سیگنال هشدار صادر می‌کند.

مزایای دتکتور دودی یونیزاسیون

  • ساختار تشخیص نسبتاً ساده.
  • قابلیت تشخیص تغییرات ناشی از ورود ذرات دود به محفظه.
  • سابقه طولانی استفاده در تجهیزات آشکارسازی دود.

معایب دتکتور دودی یونیزاسیون

  • استفاده از مقدار کمی ماده رادیواکتیو در ساختار دتکتور.
  • نیاز به رعایت دستورالعمل سازنده هنگام دفع یا تعویض تجهیز.
  • کاهش استفاده از این فناوری در بسیاری از محصولات جدید در مقایسه با آشکارسازهای نوری و چندحسگره.
  • امکان تفاوت عملکرد با دتکتورهای نوری بسته به نوع و ماهیت حریق.

دتکتور دودی فتوالکتریک یا نوری

این دتکتور از یک محفظه تشخیص، منبع نور مانند LED و یک گیرنده حساس به نور تشکیل شده است. در بسیاری از دتکتورهای نقطه‌ای نوری، اساس عملکرد بر پراکندگی نور یا Light Scattering قرار دارد.

در شرایط عادی، ساختار محفظه به شکلی طراحی شده است که نور منبع مستقیماً به گیرنده نوری نرسد. هنگامی که دود وارد محفظه می‌شود، ذرات دود بخشی از نور را پراکنده می‌کنند و مقداری از این نور به گیرنده می‌رسد. با افزایش مقدار دود، شدت نور دریافت‌شده نیز تغییر می‌کند. اگر این مقدار از آستانه تعیین‌شده عبور کند، مدار الکترونیکی دتکتور وضعیت حریق را تشخیص داده و هشدار فعال می‌شود.

این فناوری به‌خصوص برای تشخیص بسیاری از حریق‌های کندسوز و دودزا مناسب است و به همین دلیل در ساختمان‌های اداری، تجاری، هتل‌ها، مراکز آموزشی، راهروها و بسیاری از فضاهای عمومی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مزایای دتکتور دودی فتوالکتریک

  • مناسب برای تشخیص بسیاری از حریق‌های کندسوز و دودزا.
  • کاربرد گسترده در سیستم‌های اعلام حریق ساختمانی.
  • عدم استفاده از منبع رادیواکتیو برای آشکارسازی.

معایب دتکتور دودی فتوالکتریک

  • احتمال تأثیر گردوغبار، بخار و آلودگی محیط بر عملکرد دستگاه.
  • نیاز به تمیزکاری، تست و نگهداری دوره‌ای.
  • مناسب نبودن دتکتور دودی معمولی برای تمام محیط‌های آلوده یا دارای بخار زیاد.

بیم دتکتور یا دتکتور دودی خطی

بیم دتکتور نوعی آشکارساز دود خطی است که برای حفاظت از فضاهای وسیع و به‌خصوص محیط‌های دارای سقف بلند استفاده می‌شود.

بیم دتکتور بر اساس ارسال و دریافت یک پرتو نوری، معمولاً در محدوده مادون قرمز، عمل می‌کند. دود قرارگرفته در مسیر این پرتو باعث کاهش یا تضعیف نور دریافتی می‌شود. دستگاه میزان کاهش سیگنال را اندازه‌گیری کرده و در صورت عبور آن از آستانه تعریف‌شده، وضعیت حریق را تشخیص می‌دهد.

بیم دتکتورها الزاماً دارای فرستنده و گیرنده جدا از یکدیگر نیستند. در مدل‌های End-to-End فرستنده و گیرنده در دو سمت فضا قرار دارند؛ اما در مدل‌های Reflective، واحد فرستنده و گیرنده در یک سمت و رفلکتور در سمت مقابل نصب می‌شود.

این دتکتورها بیشتر برای مکان‌هایی مانند سوله‌ها، انبارها، آتریوم‌ها، سالن‌های ورزشی و سایر فضاهای باز دارای سقف بلند مناسب هستند؛ یعنی مکان‌هایی که نصب و نگهداری تعداد زیادی دتکتور نقطه‌ای دشوار است.

مزایای بیم دتکتور

  • مناسب برای سالن‌ها و فضاهای وسیع.
  • گزینه مناسب برای بسیاری از محیط‌های دارای سقف بلند.
  • امکان پوشش یک مسیر طولانی با تعداد تجهیزات کمتر.
  • کاهش نیاز به نصب تعداد زیاد دتکتور نقطه‌ای.
  • مناسب برای مکان‌هایی که دسترسی به سقف دشوار است.

معایب بیم دتکتور

  • نیاز به جانمایی و تنظیم دقیق مسیر پرتو.
  • امکان تأثیر حرکت سازه یا ایجاد مانع در مسیر بیم در برخی سیستم‌ها.
  • نیاز به رعایت شرایط نصب اعلام‌شده توسط سازنده.
  • مناسب نبودن برای هر نوع معماری و فضای ساختمانی.

دتکتور دودی مکشی

دتکتور دودی مکشی یا Aspirating Smoke Detector برخلاف دتکتورهای نقطه‌ای منتظر رسیدن طبیعی دود به محفظه حسگر نمی‌ماند، بلکه به‌صورت فعال از هوای محیط نمونه‌برداری می‌کند.

این سیستم دارای شبکه‌ای از لوله‌های نمونه‌برداری است که در نقاط مختلف فضای مورد حفاظت نصب می‌شوند. روی لوله‌ها سوراخ‌های مشخصی قرار دارد و یک Aspirator یا واحد مکنده، هوا را از طریق این سوراخ‌ها وارد شبکه لوله می‌کند. نمونه هوا پس از انتقال به واحد مرکزی و در برخی سیستم‌ها پس از عبور از فیلتر، وارد محفظه آشکارسازی شده و از نظر وجود ذرات دود بررسی می‌شود.

در صورت مشاهده مقدار مشخصی از دود، دستگاه بر اساس سطح حساسیت و تنظیمات تعیین‌شده هشدار صادر می‌کند. دیتاسنترها، مراکز مخابراتی، بعضی انبارها، فضاهای دارای جریان هوای زیاد و مکان‌هایی که دسترسی مستقیم به محل نصب آشکارساز دشوار است، از کاربردهای مهم این فناوری محسوب می‌شوند.

مزایای دتکتور دودی مکشی

  • امکان تشخیص بسیار زودهنگام دود.
  • مناسب برای محیط‌های حساس و حیاتی.
  • امکان نمونه‌برداری از چند نقطه از طریق شبکه لوله.
  • مناسب برای فضاهای دارای دسترسی دشوار.
  • قابل استفاده در برخی محیط‌های دارای جریان هوای بالا.

معایب دتکتور دودی مکشی

  • هزینه اولیه بالاتر نسبت به دتکتورهای نقطه‌ای معمولی.
  • نیاز به طراحی دقیق شبکه لوله و سوراخ‌های نمونه‌برداری.
  • پیچیدگی بیشتر طراحی، راه‌اندازی و نگهداری.
  • نیاز به بررسی جریان هوا و زمان انتقال نمونه از نقاط مختلف.
  • لزوم سرویس دوره‌ای لوله‌ها، فیلترها و واحد مرکزی.

دتکتور دودی کانالی یا داکت دتکتور

دتکتور دودی کانالی یا Duct Smoke Detector برای آشکارسازی دود در جریان هوای سیستم‌های تهویه و HVAC طراحی شده است.

ساختار این تجهیز شامل محفظه دتکتور، حسگر دود و Sampling Tube یا لوله نمونه‌برداری است. لوله در داخل کانال قرار گرفته و بخشی از هوای در حال عبور را وارد محفظه دتکتور می‌کند. پس از بررسی نمونه هوا، جریان از مسیر خروجی دستگاه دوباره به کانال بازمی‌گردد.

در صورت تشخیص دود، داکت دتکتور می‌تواند سیگنال حریق یا کنترل را به سیستم مربوطه ارسال کند. سپس مطابق سناریوی طراحی ساختمان، اقداماتی مانند توقف فن، کنترل سیستم تهویه یا فرمان به دمپرهای مرتبط می‌تواند انجام شود. نوع دقیق فرمان‌ها به طراحی سیستم HVAC و Fire Alarm وابسته است.

مزایای دتکتور دودی کانالی

  • تشخیص دود موجود در جریان هوای کانال.
  • کمک به کنترل انتقال دود توسط سیستم تهویه.
  • امکان اتصال به تجهیزات کنترلی HVAC مطابق طراحی.

معایب دتکتور دودی کانالی

  • نیاز به انتخاب صحیح محل نصب روی کانال.
  • عملکرد وابسته به محدوده سرعت جریان هوای مجاز دستگاه.
  • نیاز به نصب صحیح Sampling Tube متناسب با ابعاد کانال.
  • نیازمند سرویس و تست دوره‌ای.
نوع دتکتور دودی شیوه کلی تشخیص کاربرد متداول ویژگی مهم
دتکتور دودی یونیزاسیون تغییر شرایط محفظه یونیزاسیون در اثر دود برخی کاربردهای خاص فناوری نقطه‌ای
دتکتور دودی نوری یا فتوالکتریک تشخیص پراکندگی یا تغییر نور توسط دود ساختمان‌های اداری، اقامتی و عمومی متداول در سیستم‌های اعلام حریق
بیم دتکتور بررسی کاهش یا تغییر پرتو نوری در مسیر طولانی سوله، انبار و سالن مرتفع مناسب فضاهای بزرگ
دتکتور دودی مکشی نمونه‌برداری فعال از هوا توسط شبکه لوله دیتاسنتر، مراکز حساس و بعضی فضاهای خاص امکان هشدار بسیار زودهنگام
دتکتور دودی کانالی نمونه‌برداری از هوای داخل کانال سیستم‌های HVAC کنترل انتشار دود از طریق کانال

هر پروژه به یک نوع دتکتور دودی نیاز ندارد و انتخاب درست، به شرایط محیط و نوع کاربری بستگی دارد. گروه مهندسی ایران اطفا انواع دتکتور دودی شامل دتکتور دودی نقطه‌ای متعارف، دتکتور نوری، بیم دتکتور، دتکتور دودی مکشی و داکت دتکتور را متناسب با نیاز پروژه‌های مختلف ارائه می‌دهد.

مزایای دتکتور دودی نقطه‌ای متعارف

حسگر دود متعارف به دلیل ساختار ساده، عملکرد قابل اعتماد و هزینه مناسب، یکی از گزینه‌های پرکاربرد در سیستم‌های اعلام حریق ساختمان‌های کوچک و متوسط است. این دتکتورها در قالب زون به پنل مرکزی متصل می‌شوند و با تشخیص دود، وقوع حریق را در همان منطقه اعلام می‌کنند.

تشخیص سریع دود در مراحل اولیه حریق

در بسیاری از آتش‌سوزی‌های دودزا، دتکتور می‌تواند پیش از افزایش شدید دمای محیط، وجود دود را شناسایی کند.

هزینه اقتصادی‌تر

سیستم‌های متعارف معمولاً از نظر تجهیزات و اجرای اولیه، برای پروژه‌های کوچک و متوسط مقرون‌به‌صرفه‌تر از سیستم‌های آدرس‌پذیر هستند.

نصب و راه‌اندازی نسبتاً ساده

ساختار زون‌بندی این سیستم پیچیدگی کمتری دارد و اجرای آن در ساختمان‌هایی با معماری ساده آسان‌تر است.

عملکرد مناسب در فضاهای مختلف

امکان استفاده در اتاق‌های اداری، راهروها، هتل‌ها، فروشگاه‌ها، مراکز آموزشی، کتابخانه‌ها و بسیاری از فضاهای عمومی وجود دارد.

سرویس و تعویض آسان

ساختار پایه و هد دتکتور در بسیاری از مدل‌ها باعث می‌شود بررسی، نظافت و تعویض آشکارساز نسبتاً ساده باشد.

امکان زون‌بندی ساختمان

در صورت فعال شدن دتکتور، پنل اعلام حریق زون درگیر را مشخص می‌کند و محدوده جست‌وجوی محل حریق کاهش می‌یابد.

مناسب برای پروژه‌های کوچک و متوسط

در ساختمان‌هایی که نیاز به شناسایی آدرس دقیق تک‌تک تجهیزات وجود ندارد، سیستم متعارف می‌تواند راهکاری ساده و اقتصادی باشد.

در مجموع، دتکتور دودی نقطه‌ای متعارف برای پروژه‌هایی مناسب است که علاوه بر تشخیص مناسب دود، سادگی اجرا و کنترل هزینه نیز اهمیت دارد. با این حال، انتخاب مدل و تعداد دتکتورها باید بر اساس کاربری محیط، ارتفاع سقف، میزان آلودگی و بخار، استاندارد طراحی و مشخصات پنل اعلام حریق انجام شود.

نکات مهم نصب دتکتور دودی

نصب آشکارساز دود صرفاً به معنای پیچ کردن دستگاه به سقف نیست. محل قرارگیری مستقیماً بر نحوه رسیدن دود به حسگر تأثیر می‌گذارد.

شعاع پوشش دتکتور دودی

برای یک سقف صاف، راهنمای BS 5839 شعاع پوشش یک دتکتور دود نقطه‌ای را 7.5 متر در نظر می‌گیرد. این شعاع‌ها باید به شکلی در طراحی قرار گیرند که نقطه کور میان دتکتورها ایجاد نشود.

فاصله دتکتورهای دودی

بر اساس همان راهنما، پوشش را می‌توان به‌صورت مربع 10.6 × 10.6 متر نمایش داد. بنابراین فاصله‌گذاری دتکتورها در یک سقف صاف و شرایط معمول باید بر اساس این هندسه و محدودیت‌های پروژه طراحی شود.

ارتفاع نصب دتکتور دودی

ارتفاع سقف بر رفتار دود تأثیر دارد، حداکثر ارتفاع عمومی برای دتکتور نقطه‌ای دود 10.5 متر ذکر شده است و برای بخش محدودی از سطح، شرایط دیگری تا 12.5 متر آمده است.

برای سقف‌های مرتفع‌تر ممکن است فناوری‌هایی مانند بیم دتکتور یا سیستم مکشی بر اساس طراحی پروژه مناسب‌تر باشند. همین راهنما برای Beam Detector ارتفاع‌های بیشتری را پیش‌بینی کرده است.

نصب دتکتور در راهروهای باریک

در راهروهایی با عرض کمتر از 2 متر، فاصله افقی دتکتورهای دود تا 15 متر افزایش پیدا کند. در این حالت نیز فاصله هر نقطه از راهرو تا نزدیک‌ترین آشکارساز باید مطابق هندسه پوشش رعایت شود. راهروهای عریض‌تر از 2 متر مانند یک فضای معمولی در نظر گرفته شده و فاصله‌گذاری دتکتورها باید بر اساس پوشش اتاق انجام شود.

فاصله دتکتور دودی از دریچه هوا

قرار دادن آشکارساز درست در مسیر خروج یا گردش شدید هوا می‌تواند حرکت طبیعی دود را تغییر دهد و روی عملکرد آن تأثیر بگذارد. دتکتور کمتر از 1 متر از نقاط تأمین هوا یا واحدهای گردش هوا نصب نشود.

فاصله دتکتور از موانع سقفی

تیرها، دیوارک‌ها، کانال‌های بزرگ، چراغ‌ها و سایر اجزای سقف می‌توانند مسیر حرکت دود را تغییر دهند.

  • آشکارساز نباید در فاصله کمتر از 500 میلی‌متر از بعضی موانع نصب شود.
  • تیرهایی با عمق بیش از 10 درصد ارتفاع سقف ممکن است مانند دیوار در نظر گرفته شوند.
  • پارتیشن جامدی که فاصله بالای آن تا سقف کمتر از 300 میلی‌متر باشد، در محاسبات می‌تواند مشابه دیوار باشد.
  • برای بعضی چراغ‌ها و موانع سقفی نیز فاصله متناسب با عمق مانع باید رعایت شود.

نصب دتکتور دود، محل قرارگیری مستقیماً بر نحوه رسیدن دود به حسگر تأثیر می‌گذارد، اعداد گفته شده مبنای برای راهنمای میباشد و نباید بدون بررسی، با الزامات NFPA یا ضوابط دیگری ترکیب شوند.

ایمنی زمانی معنا پیدا می‌کند که انتخاب تجهیزات و جانمایی آن‌ها اصولی باشد، شرکت ایران اطفا با رعایت الزامات ایمنی و استانداردهای مرتبط، راهکار مناسب برای استفاده از دتکتورهای دودی در پروژه‌های مختلف را ارائه می‌دهد تا تجهیزات متناسب با شرایط واقعی ساختمان انتخاب شوند.

برند های دتکتور دودی نقطه ای

دتکتور دودی Eleks ساخت ترکیه

دتکتور دودی Eleks یکی از گزینه‌های قابل استفاده در سیستم‌های اعلام حریق متعارف است. شرکت Eleks یک تولیدکننده ترکیه‌ای در حوزه تجهیزات اعلام و اطفای حریق است که محصولات سیستم‌های کشف و اطفای حریق را در مجموعه تولیدی خود در ترکیه تولید می‌کند.

ویژگی‌های دتکتور دودی Eleks

  • ساخت برند ترکیه‌ای Eleks.
  • عملکرد بر پایه فناوری تشخیص نوری.
  • مناسب برای سیستم‌های اعلام حریق متعارف.
  • تشخیص حریق‌های دودزا در مراحل اولیه.
  • دارای مدل‌های متناسب با سیستم‌های Conventional.
  • عرضه محصولات مطابق استاندارد EN 54-7.

برای انتخاب دتکتور دودی Eleks باید مدل پنل، ولتاژ سیستم، شرایط محیط و استاندارد طراحی پروژه بررسی شود تا آشکارساز انتخاب‌شده با سایر اجزای سیستم اعلام حریق سازگاری داشته باشد.

دتکتور دودی INIM ساخت ایتالیا

دتکتور دودی INIM محصول شرکت ایتالیایی INIM Electronics است. این شرکت بیش از 20 سال در زمینه توسعه تجهیزات حفاظتی و سیستم‌های Fire & Safety فعالیت دارد.

در سیستم‌های اعلام حریق متعارف INIM، سری Iris شامل دتکتورهای دود، حرارت و ترکیبی است. یکی از محصولات مهم این خانواده، ID100 است که یک دتکتور دودی اپتیکال متعارف محسوب می‌شود.

دتکتور دودی INIM ID100 با استفاده از فناوری اثر تیندال یا پراکندگی نور (Tyndall Effect) عمل می‌کند. هنگامی که ذرات حاصل از احتراق وارد محفظه آشکارسازی شوند، تغییر ایجادشده در مسیر نور توسط حسگر تشخیص داده شده و دستگاه وضعیت حریق را اعلام می‌کند.

یکی از ویژگی‌های قابل توجه ID100 امکان تنظیم حساسیت در چهار سطح است. طبق مشخصات رسمی INIM، حساسیت این دتکتور در محدوده 0.08، 0.10، 0.12 و 0.15 dB/m قابل تنظیم است. طراحی محفظه، توری 500 میکرونی برای کاهش ورود حشرات و آب‌بندی قسمت بالایی نیز با هدف کاهش هشدارهای ناخواسته در نظر گرفته شده است. ولتاژ تغذیه این سری 10 تا 30 ولت DC اعلام شده است.

ویژگی‌های دتکتور دودی INIM

  • محصول برند ایتالیایی INIM.
  • استفاده از فناوری نوری برای آشکارسازی دود.
  • مناسب برای سیستم اعلام حریق متعارف.
  • قابلیت تنظیم حساسیت در مدل ID100.
  • طراحی محفظه با هدف کاهش هشدارهای ناخواسته.
  • مصرف جریان پایین در حالت آماده‌به‌کار.
  • سازگاری ID100 با پنل‌های متعارف INIM از جمله SmartLine و Previdia Micro.
  • تولید مدل‌های دودی، حرارتی و ترکیبی در خانواده Iris.

در مجموع، برند Eleks و INIM هر دو دارای دتکتور دودی نقطه ای برای سیستم‌های اعلام حریق هستند. برای خرید و انتخاب میان این برندها بهتر است علاوه بر کشور سازنده، به مدل دقیق دتکتور، تأییدیه‌ها، سازگاری با پنل، شرایط محیطی پروژه و امکان تأمین و خدمات آن در ایران توجه شود.

شرکت ایران اطفا انواع دتکتور دودی از برندهای معتبر و باکیفیت خارجی را متناسب با نیاز پروژه‌های مختلف تأمین و ارائه می‌کند. انتخاب تجهیزات با توجه به نوع سیستم اعلام حریق، کاربری ساختمان و مشخصات فنی پروژه انجام می‌شود تا علاوه بر کیفیت مناسب، دتکتور انتخاب‌شده با سایر اجزای سیستم نیز سازگاری داشته باشد.

مقایسه دتکتور دودی و حرارتی

دتکتور دودی و دتکتور حرارتی هر دو برای تشخیص حریق در سیستم اعلام حریق استفاده می‌شوند، اما عامل تشخیص آنها متفاوت است. دتکتور دودی به حضور ذرات و محصولات ناشی از سوختن حساس است، در حالی که دتکتور حرارتی تغییرات دمای محیط یا رسیدن دما به یک حد مشخص را تشخیص می‌دهد.

به همین دلیل نمی‌توان گفت دتکتور دودی همیشه بهتر از دتکتور حرارتی است. انتخاب میان این دو باید بر اساس نوع کاربری، شرایط محیط، نوع حریق احتمالی و ضوابط طراحی سیستم اعلام حریق انجام شود.

دتکتور دودی جهت آشکارسازی دود ناشی از حریق است به ابتدایی ترین اثر حریق دود حساس است.

یکی از مزیت‌های مهم آشکارساز دود این است که در بسیاری از حریق‌های کندسوز و دودزا می‌تواند پیش از آنکه دمای محیط به مقدار بسیار بالایی برسد، حریق را شناسایی کند. به همین دلیل دتکتورهای دود در بسیاری از فضاهای اداری، اقامتی و عمومی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

دتکتور حرارتی به تغییرات دمای محیط واکنش نشان می‌دهد. عملکرد آن بسته به مدل دستگاه می‌تواند بر اساس رسیدن دما به یک مقدار از پیش تعیین‌شده یا افزایش سریع دما باشد.

در فضاهایی که تشخیص زودهنگام دود اهمیت دارد و در شرایط عادی دود، بخار یا گردوغبار زیادی وجود ندارد، دتکتور دودی معمولاً انتخاب مناسبی است.

در مقابل، در محیط‌هایی مانند برخی آشپزخانه‌ها که بخار یا دود ناشی از فعالیت عادی می‌تواند باعث هشدار ناخواسته دتکتور دود شود، استفاده از دتکتور حرارتی مناسب می‌تواند گزینه منطقی‌تری باشد.

ویژگی دتکتور دودی دتکتور حرارتی
عامل تشخیص دود و ذرات ناشی از حریق افزایش دما
زمان تشخیص در بسیاری از حریق‌های دودزا، پیش از افزایش شدید دما پس از افزایش دما یا رسیدن به آستانه تعیین‌شده
مناسب برای اتاق‌ها، راهروها، ادارات، هتل‌ها، مراکز تجاری و فضاهای عمومی آشپزخانه، محیط‌های دارای بخار، دود عادی یا شرایطی که دتکتور دود مناسب نیست
حساسیت به دود و بخار محیط بیشتر کمتر
احتمال هشدار ناخواسته در محیط آلوده بیشتر معمولاً کمتر
نحوه عملکرد اصلی تشخیص دود با فناوری‌هایی مانند فتوالکتریک تشخیص دمای ثابت یا سرعت افزایش دما
تشخیص حریق کندسوز معمولاً مناسب‌تر، به‌خصوص مدل‌های نوری ممکن است دیرتر واکنش نشان دهد
استفاده در محیط‌های دودآلود عادی معمولاً انتخاب مناسبی نیست می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد
انواع رایج نوری، یونیزاسیون، بیم، مکشی و کانالی دمای ثابت و افزایشی

انتخاب میان دتکتور دودی و حرارتی نباید صرفاً بر اساس قیمت یا حساسیت بیشتر انجام شود. کاربری فضا، ارتفاع سقف، جریان هوا، میزان آلودگی، نوع مواد قابل اشتعال و استاندارد مورد استفاده در پروژه باید هم‌زمان بررسی شوند. در بسیاری از ساختمان‌ها نیز از ترکیبی از دتکتورهای دودی و حرارتی استفاده می‌شود تا هر بخش متناسب با خطرات همان محیط تحت پوشش قرار گیرد.

دتکتور دودی یکی از مهم‌ترین اجزای سیستم اعلام حریق است و وظیفه آن تشخیص دود ناشی از حریق و انتقال وضعیت هشدار به سیستم مرکزی است. در سیستم‌های متعارف، دتکتورها بر اساس زون‌بندی به پنل متصل می‌شوند و با فعال شدن یکی از تجهیزات، پنل منطقه درگیر را مشخص می‌کند.

دتکتورهای دود تنها به یک مدل محدود نیستند. دتکتور نوری، یونیزاسیون، بیم دتکتور، سیستم مکشی و داکت دتکتور هرکدام برای شرایط خاصی طراحی شده‌اند. در میان آنها، دتکتور دودی نوری یا فتوالکتریک یکی از فناوری‌های مهم برای سیستم‌های اعلام حریق ساختمانی است.

با این حال، کیفیت دستگاه تنها بخشی از یک سیستم ایمن است. جانمایی مناسب، فاصله صحیح دتکتورها، توجه به ارتفاع سقف، جریان هوا، موانع، نوع کاربری و نگهداری دوره‌ای همگی در عملکرد نهایی سیستم نقش دارند.

اگر برای انتخاب یا خرید دتکتور دودی متعارف نیاز به راهنمایی دارید، کارشناسان ایران اطفا می‌توانند مشخصات پروژه را بررسی کرده و راهکار مناسب‌تری برای سیستم اعلام حریق پیشنهاد دهند.

مشاوره، طراحی و اجرای دتکتور دودی نقطه ای توسط ایران اطفا

انتخاب آشکارساز دود مناسب زمانی ارزشمند است که با نوع پنل، طراحی زون‌ها، شرایط محیط و الزامات پروژه هماهنگ باشد. استفاده از یک دتکتور دودی نامتناسب ممکن است نتیجه‌ای مانند هشدارهای ناخواسته، پوشش نامناسب یا افزایش هزینه نگهداری ایجاد کند.

شرکت ایران اطفا در زمینه تأمین تجهیزات اعلام و اطفا حریق فعالیت دارد و می‌تواند متناسب با مشخصات پروژه، در انتخاب تجهیزات مناسب سیستم اعلام حریق به شما کمک کند.

اگر برای ساختمان اداری، تجاری، مسکونی، انبار، کارخانه یا پروژه در حال ساخت به دتکتور دودی نیاز دارید، می‌توانید با گروه مهندسی ایران اطفا در ارتباط باشید تا تجهیز متناسب با نیاز واقعی پروژه انتخاب شود، برای مشاوره و استعلام قیمت میتوانید با کارشناسان ایران اطفا تماس حاصل نمایید تا سیستم متناسب با کاربری، خطرات محیط و الزامات فنی پروژه طراحی و اجرا شود.

سوالات متداول
شعاع پوشش دتکتور دودی چقدر است؟

برای سقف صاف، شعاع پوشش دتکتور نقطه‌ای دود 7.5 متر در نظر گرفته می‌شود. فاصله و پوشش نهایی باید بر اساس استاندارد مرجع پروژه طراحی شود.

دتکتور دودی برای آشپزخانه مناسب است؟

به‌صورت کلی نمی‌توان برای همه آشپزخانه‌ها یک پاسخ ثابت داد. بخار و دود ناشی از پخت‌وپز می‌تواند سبب هشدار ناخواسته شود و انتخاب نوع آشکارساز باید بر اساس استاندارد، فاصله از تجهیزات پخت و شرایط محیط انجام گیرد.

برای سقف بلند چه دتکتوری مناسب است؟

ارتفاع، شکل سقف، نوع حریق مورد انتظار و شرایط جریان هوا باید بررسی شوند. در فضاهای بزرگ و مرتفع، بیم دتکتور Beam Detector یا سیستم‌های مکشی می‌توانند گزینه‌های مناسبی باشند، اما انتخاب نهایی باید بر اساس طراحی پروژه انجام شود.

فاصله دتکتور دودی از دریچه هوا چقدر باشد؟

راهنمای BS 5839-1:2025 توصیه می‌کند دتکتورها کمتر از 1 متر از نقاط تأمین هوا یا تجهیزات گردش هوا نصب نشوند.

تفاوت دتکتور دودی و حرارتی چیست؟

دتکتور دودی به محصولات دود ناشی از حریق واکنش نشان می‌دهد، در حالی که دتکتور حرارتی افزایش دما یا رسیدن دما به مقدار مشخص را بررسی می‌کند. انتخاب بین آنها به شرایط محیط و سناریوی حریق بستگی دارد.