خانه » دتکتور حرارتی
دتکتور حرارتی
دتکتور حرارتی یکی از تجهیزات مهم در سیستم اعلام حریق است که افزایش غیرعادی دمای محیط یا رسیدن حرارت به یک آستانه مشخص را شناسایی میکند.
استفاده از این تجهیز بیشتر در محیطهایی اهمیت دارد که وجود دود، بخار، گردوغبار یا آلایندههای معمول ممکن است باعث فعالشدن اشتباه دتکتور دود شود. آشپزخانههای صنعتی، موتورخانهها، پارکینگها، کارگاهها، انبارهای خاص و برخی فضاهای صنعتی از جمله محلهایی هستند که ممکن است به دتکتور حرارتی نیاز داشته باشند.
با ما در ارتباط باشید
دتکتور حرارتی چیست؟
دتکتور حرارتی Heat Detector، وسیلهای است که دمای هوای اطراف خود را اندازهگیری یا تغییرات آن را پایش میکند. زمانی که شرایط حرارتی محیط با الگوی تعریفشده برای حریق مطابقت داشته باشد، دتکتور وارد وضعیت آلارم میشود. دتکتور های حرارتی به درجه خاصی از دما و افزایش دما حساس هستند و با ایجاد یکی از این شرایط، حریق را تشخیص می دهند و فعال می شوند.
وظیفه دتکتور حرارتی
وظیفه اصلی حسگر حرارتی اعلام حریق، شناسایی شرایط دمایی غیرعادی مرتبط با وقوع حریق و انتقال سیگنال هشدار به سیستم اعلام حریق است.
ابتدا حسگر دمای محیط اطراف را پایش میکند. سپس مدار داخلی مقدار دما یا نرخ تغییر آن را با معیار عملکرد دتکتور مقایسه میکند. در صورت تشخیص وضعیت خطر، دتکتور وارد حالت آلارم شده و سیگنال لازم را به کنترل پنل میفرستد. پنل نیز براساس سناریوی تعریفشده میتواند آژیرها، فلاشرها یا خروجیهای کنترلی را فعال کند.
در یک سیستم طراحیشده اصولی، وظیفه دتکتور فقط ایجاد صدا نیست. این تجهیز بخشی از یک زنجیره تشخیص و واکنش است.
- نمایش زون حریق روی پنل.
- فعالسازی آژیر و فلاشر.
- ارسال هشدار به اتاق نگهبانی یا مرکز کنترل.
- آزادسازی قفلهای مشخصشده در سناریوی حریق.
- فرمان به تجهیزات رابط، در صورت پیشبینی در طراحی.
- ثبت وضعیت و کمک به پیداکردن محدوده خطر.
دتکتور حرارتی در محیطهای دارای بخار، دود معمول، گردوغبار یا ذرات معلق میتواند به کاهش آلارمهای ناخواسته کمک کند.
نحوه عملکرد دتکتور حرارتی
نحوه عملکرد حسگر حرارتی اعلام حریق به نوع آن بستگی دارد، اما اساس کار بیشتر مدلها بر اندازهگیری دما و مقایسه آن با یک معیار مشخص است.
در بسیاری از دتکتورهای نقطهای از ترمیستور استفاده میشود. مقاومت الکتریکی ترمیستور با تغییر دما تغییر میکند. مدار دتکتور این تغییر را دریافت کرده و آن را به یک مقدار قابلتحلیل تبدیل میکند.
اندازهگیری مداوم دمای محیط
حسگر داخلی دتکتور، دمای هوای اطراف را بهصورت پیوسته بررسی میکند. در بسیاری از مدلها برای اندازهگیری حرارت از قطعهای حساس به دما ترمیستور استفاده میشود.
تبدیل تغییر دما به سیگنال الکتریکی
با افزایش دمای محیط، ویژگی الکتریکی حسگر تغییر میکند. مدار داخلی دتکتور این تغییر را دریافت کرده و آن را به یک سیگنال قابلتحلیل تبدیل میکند.
تشخیص وضعیت خطر
اگر دما به حد تعیینشده برسد یا در مدت کوتاهی با سرعت غیرعادی افزایش پیدا کند، دتکتور شرایط را بهعنوان احتمال وقوع حریق شناسایی میکند و وارد حالت آلارم میشود.
ارسال سیگنال به پنل اعلام حریق
پس از تشخیص خطر، وضعیت الکتریکی دتکتور تغییر میکند. کنترل پنل سیستم اعلام حریق متعارف این تغییر را دریافت کرده و زونی را که دتکتور در آن قرار دارد، در حالت حریق نمایش میدهد.
فعالشدن تجهیزات هشدار
کنترل پنل پس از دریافت سیگنال میتواند براساس سناریوی طراحیشده، تجهیزات مختلفی را فعال کند؛ از جمله آژیر اعلام حریق، فلاشر یا چراغ هشدار، نشانگر زون روی پنل، تجهیزات کنترلی متصل به سیستم و سیستم ارسال هشدار به نگهبانی یا اتاق کنترل، در پایان پس از بررسی محل، برطرفشدن خطر و ریست کنترل پنل، دتکتور به وضعیت عادی بازمیگردد.
انواع دتکتور حرارتی
دتکتورهای حرارتی Heat Detector را میتوان براساس شکل پوشش، روش تشخیص و نوع حسگر دستهبندی کرد. چهار گروه رایج عبارتاند از دتکتور حرارتی ثابت، افزایشی، خطی و ترکیبی.
دتکتور حرارتی ثابت
دتکتور حرارتی ثابت یا Fixed Temperature Heat Detector زمانی وارد وضعیت آلارم میشود که دمای حسشده به آستانه تعیینشده برای آن مدل برسد. مقدار این آستانه در تمام محصولات یکسان نیست و براساس کلاس حرارتی دتکتور و شرایط کاربرد آن تعیین میشود.
این مدل برای محیطهایی مناسبتر است که ممکن است در شرایط عادی با افزایش نسبتاً سریع دما روبهرو شوند؛ مانند برخی موتورخانهها، اتاقهای تأسیسات یا فضاهای مجاور تجهیزات گرمایشی. مهمترین ویژگی آن، عملکرد ساده و قابلپیشبینی است؛ اما چون برای اعلام خطر باید دما به حد مشخصی برسد، در بعضی حریقها ممکن است دیرتر از مدل افزایشی واکنش نشان دهد.
ویژگیهای دتکتور حرارتی ثابت:
- تشخیص براساس آستانه دما.
- مقاومت بیشتر در برابر تغییرات کوتاهمدت حرارت.
- احتمال کمتر هشدار ناخواسته در محیطهای دارای نوسان دمای طبیعی.
- مناسب بودن برای فضاهایی که دمای عادی آنها از قبل شناخته شده است.
دتکتور حرارتی افزایشی
دتکتور حرارتی افزایشی که با نامهای دتکتور نرخ افزایش دما، Rate of Rise یا ROR نیز شناخته میشود، سرعت بالا رفتن دمای محیط را بررسی میکند. اگر دما در مدت کوتاهی با الگویی غیرعادی افزایش یابد، دتکتور میتواند پیش از رسیدن محیط به یک آستانه ثابت بالا، حریق را تشخیص دهد. بسیاری از این محصولات علاوه بر تشخیص نرخ افزایش حرارت، یک آستانه ثابت پشتیبان نیز دارند؛ بنابراین در صورت افزایش آهسته دما نیز با رسیدن به حد تعیینشده فعال میشوند.
این مدل برای فضاهایی مناسب است که افزایش سریع دما در شرایط عادی اتفاق نمیافتد، اما نباید بدون بررسی در نزدیکی کوره، هیتر، بخاری یا خروجی هوای گرم نصب شود؛ زیرا تغییرات طبیعی و سریع دما ممکن است احتمال هشدار ناخواسته را افزایش دهد.
ویژگیهای دتکتور حرارتی افزایشی:
- حساسیت به سرعت افزایش دما.
- امکان تشخیص سریعتر حریقهای شعلهور.
- برخورداری از آستانه ثابت پشتیبان در بسیاری از مدلها.
- نامناسببودن برای محیطهایی که تغییر ناگهانی دما بخشی از فعالیت عادی آنهاست.
دتکتور حرارتی خطی
دتکتور حرارتی خطی یا Linear Heat Detector بهجای پایش یک نقطه محدود، افزایش دما را در طول یک مسیر پیوسته تشخیص میدهد. عنصر حساس این سیستم ممکن است کابل الکتریکی، فیبر نوری یا لوله پنوماتیک باشد و در امتداد تجهیز یا منطقه تحت حفاظت نصب شود.
این نوع دتکتور برای سینی کابل، تونل، نوار نقاله، پارکینگ، انبار بزرگ، مخازن و محیطهای صنعتی مناسب است؛ بهویژه زمانی که نصب یا دسترسی به تعداد زیادی دتکتور نقطهای دشوار باشد. دتکتورهای خطی میتوانند قابلریست یا غیرقابلریست باشند؛ مدلهای قابلریست در EN 54-22 و مدلهای خطی غیرقابلریست مبتنی بر حسگر الکتریکی در EN 54-28 پوشش داده شدهاند. در بعضی سیستمها برای اتصال دتکتور خطی به پنل اعلام حریق، کنترلر یا ماژول واسط اختصاصی لازم است.
ویژگیهای دتکتور حرارتی خطی:
- پوشش پیوسته یک مسیر.
- مناسب برای مناطق وسیع یا طولانی.
- قابلیت نصب نزدیک کابلها و تجهیزات صنعتی.
- امکان تعیین محل افزایش دما در بعضی مدلها و نیاز احتمالی به کنترلر یا تجهیزات رابط.
دتکتور حرارتی ترکیبی
دتکتور حرارتی ترکیبی در مفهوم دقیق حرارتی، تجهیزی است که هر دو روش تشخیص دمای ثابت و نرخ افزایش دما را در یک دتکتور ارائه میدهد. این محصول در صورت بالا رفتن سریع دما یا رسیدن حرارت به آستانه مشخص، وارد حالت آلارم میشود؛ بنابراین میتواند حریقهای سریع و افزایش آهسته اما مداوم دما را پوشش دهد.
بعضی مدلها امکان انتخاب حالتهایی مانند A1R، A2S یا BS را از طریق تنظیمات دستگاه یا پنل فراهم میکنند. ویژگی اصلی این دتکتور، انعطاف بیشتر در طراحی است، اما تنظیم حالت عملکرد باید با دمای طبیعی محیط هماهنگ باشد.
ویژگیهای دتکتور حرارتی ترکیبی:
- ترکیب تشخیص ثابت و افزایشی.
- پوشش بهتر سناریوهای مختلف افزایش دما.
- امکان انتخاب کلاس عملکرد در بعضی مدلها.
- نیاز به تنظیم متناسب با شرایط واقعی محیط.
| نوع دتکتور حرارتی | مبنای تشخیص | محدوده پایش | کاربردهای رایج | مزیت اصلی | محدودیت اصلی | نوع نصب |
|---|---|---|---|---|---|---|
| دتکتور حرارتی ثابت | فعالشدن پس از رسیدن دمای محیط به آستانه مشخص | یک نقطه محدود در اطراف دتکتور | موتورخانه، اتاق تأسیسات، آشپزخانه صنعتی و محیطهای دارای نوسان طبیعی دما | عملکرد ساده و پایداری بیشتر در برابر افزایشهای کوتاهمدت دما | ممکن است در برخی حریقها تا رسیدن دما به آستانه، دیرتر هشدار دهد | نصب نقطهای، معمولاً روی سقف |
| دتکتور حرارتی افزایشی | تشخیص افزایش غیرعادی و سریع دمای محیط؛ معمولاً همراه با آستانه ثابت پشتیبان | یک نقطه محدود در اطراف دتکتور | انبار، کارگاه و فضاهایی که افزایش سریع دما در شرایط عادی رخ نمیدهد | امکان تشخیص سریعتر حریقهای همراه با افزایش ناگهانی حرارت | احتمال هشدار ناخواسته در نزدیکی هیتر، کوره یا منابع دارای تغییر سریع دما | نصب نقطهای، معمولاً روی سقف |
| دتکتور حرارتی خطی | تشخیص افزایش دما در بخشی از کابل یا عنصر حساس ممتد | یک مسیر طولانی یا منطقه گسترده | سینی کابل، تونل، نوار نقاله، پارکینگ، انبار بزرگ و محیطهای صنعتی | پوشش پیوسته مسیرهای طولانی و امکان نصب نزدیک تجهیزات پرخطر | طراحی و نصب تخصصیتر و نیاز احتمالی به کنترلر یا ماژول رابط | نصب کابل یا حسگر خطی در امتداد منطقه تحت حفاظت |
| دتکتور حرارتی ترکیبی | تشخیص همزمان نرخ افزایش دما و رسیدن حرارت به آستانه ثابت | یک نقطه محدود در اطراف دتکتور | فضاهایی با سناریوهای مختلف افزایش سریع یا تدریجی دما | پوشش دو روش تشخیص و انعطاف بیشتر در طراحی سیستم | نیاز به انتخاب کلاس و تنظیم عملکرد متناسب با دمای طبیعی محیط | نصب نقطهای، معمولاً روی سقف |
شرکت ایران اطفا مجموعهای کامل از انواع دتکتور حرارتی را ارائه میدهد، کارشناسان ایران اطفا با بررسی نوع کاربری، شرایط محیطی و الزامات پروژه، مناسبترین دتکتور حرارتی را به شما پیشنهاد میکنند تا سیستم اعلام حریق با حداکثر دقت و کمترین میزان هشدار کاذب عمل کند.
مزایای دتکتور حرارتی
سنسور حرارتی اعلام حریق یکی از تجهیزات مهم سیستم اعلام حریق است که با تشخیص افزایش غیرعادی دمای محیط، وقوع احتمالی آتشسوزی را به کنترل پنل اعلام میکند.
کاهش هشدارهای ناخواسته
این تجهیز به ذرات دود یا بخار واکنش مستقیم نشان نمیدهد و براساس تغییرات دمای محیط عمل میکند. به همین دلیل در محیطهایی مانند آشپزخانه صنعتی، موتورخانه، پارکینگ و برخی کارگاهها، احتمال هشدار ناخواسته ناشی از بخار، دود معمول یا گردوغبار کمتر است.
مناسب برای محیطهای دارای بخار و گردوغبار
در بعضی فضاها استفاده از دتکتور دود به دلیل شرایط طبیعی محیط مناسب نیست. دتکتور حرارتی میتواند در محیطهای دارای بخار آب، ذرات معلق، دود فرایندی یا آلودگی هوا عملکرد پایدارتر و مطمئنتری داشته باشد.
تنوع در روش تشخیص حرارت
دتکتورهای حرارتی در مدلهای ثابت، افزایشی، ترکیبی و خطی تولید میشوند. این تنوع به طراح سیستم اعلام حریق اجازه میدهد متناسب با نوع خطر، دمای طبیعی محیط و شیوه گسترش احتمالی حریق، مدل مناسبتری را انتخاب کند.
عملکرد ساده و قابل اعتماد
ساختار عملکرد سنسور حرارتی اعلام حریق نسبتاً ساده است. این تجهیز یا رسیدن دما به یک آستانه مشخص را تشخیص میدهد یا سرعت افزایش حرارت را بررسی میکند. سادگی عملکرد میتواند عیبیابی، آزمایش و نگهداری سیستم را آسانتر کند.
مقاومت بیشتر در برابر آلودگیهای محیطی
ورود گردوغبار یا ذرات معلق میتواند عملکرد برخی دتکتورهای دود را تحتتأثیر قرار دهد. دتکتور حرارتی به دلیل تکیه بر سنجش دما، در بسیاری از محیطهای آلوده به نگهداری کمتری نسبت به دتکتورهای حساس به ذرات نیاز دارد؛ البته بازرسی و آزمایش دورهای آن همچنان ضروری است.
کمک به افزایش ایمنی ساختمان
تشخیص افزایش غیرعادی حرارت و ارسال سریع هشدار به پنل اعلام حریق میتواند زمان لازم برای بررسی محل، اطلاعرسانی به افراد و آغاز اقدامات کنترلی را فراهم کند. البته دتکتور حرارتی باید در کنار طراحی اصولی، زونبندی مناسب، آژیرها و سایر اجزای سیستم استفاده شود.
محدودیتهای دتکتور حرارتی
برای انتخاب درست، باید محدودیتهای این تجهیز نیز شناخته شوند.
دتکتور حرارتی معمولاً زمانی واکنش نشان میدهد که حرارت به محل نصب آن رسیده باشد. در برخی آتشسوزیهای کندسوز، دود ممکن است مدت زیادی قبل از افزایش محسوس دما تولید شود. بنابراین حسگر حرارتی همیشه سریعترین روش تشخیص نیست.
این دتکتور نباید صرفاً برای جلوگیری از آلارم کاذب جایگزین دتکتور دود شود. ابتدا باید علت هشدارهای ناخواسته بررسی شود؛ ممکن است محل نصب، نوع دتکتور دود، آلودگی محفظه یا تهویه نامناسب علت اصلی باشد.
همچنین این تجهیز برای تمام فضاهای مسکونی یا مسیرهای خروج گزینه پیشفرض محسوب نمیشود. نوع آشکارساز باید براساس ضوابط پروژه، ارزیابی خطر و سناریوی حریق تعیین شود.
برندهای دتکتور حرارتی
در بازار تجهیزات اعلام حریق، برندهای داخلی و خارجی مختلفی وجود دارند. هنگام مقایسه برندها فقط نباید به کشور سازنده یا شهرت نام تجاری توجه کرد. استاندارد محصول، اصالت کالا، سازگاری با پنل، خدمات پس از فروش و امکان تأمین مجدد اهمیت بیشتری دارند.
دتکتور حرارتی ELEKS
ELEKS یا الکس یک تولیدکننده ترکیهای تجهیزات اعلام حریق و اطفای گازی است. در سیستم متعارف Efire، سری EHD و ERD برای تشخیص حرارت ارائه شده است.
طبق اطلاعات رسمی شرکت، مدلهای EHD-A و EHD-B به آستانههای حرارتی متفاوت واکنش نشان میدهند و مدل ERD عملکرد افزایشی و دمای ثابت دارد. این محصولات برای فضاهایی در نظر گرفته شدهاند که استفاده از دتکتور دود در آنها مناسب نیست. مدارک گواهی ELEKS نیز انطباق محصولات حرارتی نقطهای این شرکت با EN 54-5 را نشان میدهند.
پیش از انتخاب دتکتور حرارتی الکس باید مدل پنل، سری پایه، جریان آلارم و کلاس حرارتی بررسی شود. شباهت ظاهری مدلها نباید باعث جایگزینی بدون کنترل دیتاشیت شود.
دتکتور حرارتی زیتکس
Zitex یا زیتکس از برندهای ایرانی فعال در حوزه تجهیزات اعلام حریق است و مدلهای متعارف و آدرسپذیر تولید میکند.
در گروه متعارف، مدلهایی مانند ZI-H 715 و ZI-H 717 برای تشخیص حرارت ارائه شدهاند. براساس اطلاعات رسمی زیتکس، مدلهای مختلف میتوانند عملکرد دمای ثابت یا افزایشی مطابق EN 54-5 داشته باشند. برای نمونه، ZI-H 717 دو حالت ثابت A1S و افزایشی A2R را در مشخصات خود معرفی میکند.
مزیت مهم برند داخلی میتواند دسترسی سادهتر به خدمات، قطعات و شبکه توزیع باشد؛ اما انتخاب نهایی باید براساس مدل دقیق، تأییدیه معتبر، شرایط پروژه و سازگاری با پنل انجام شود.
دتکتور حرارتی Apollo
Apollo یک تولیدکننده بریتانیایی تجهیزات تشخیص حریق است. خانوادههای Series 65 و Orbis این شرکت شامل دتکتورهای متعارف دودی، حرارتی و چندحسگری هستند.
مدلهای حرارتی Apollo در کلاسهای مختلف مانند A1R، A2S و BS عرضه میشوند. برخی مدلها از شبکه دوگانه ترمیستور و برخی دیگر از یک ترمیستور برای اندازهگیری دمای هوای اطراف استفاده میکنند.
Apollo دتکتورهای حرارتی خود را برای فضاهایی پیشنهاد میکند که دتکتور دود مناسب نیست؛ برای مثال محیطهایی که در شرایط عادی دودی، آلوده یا بخارآلود هستند.
دتکتور حرارتی GST
GST محصولات متعارف و آدرسپذیر مختلفی برای سیستم اعلام حریق دارد. مدل DC-9103E یک دتکتور متعارف افزایشی و دمای ثابت است که امکان انتخاب چند کلاس حرارتی را دارد و مطابق EN 54-5 معرفی شده است.
این مدل از میکروپردازنده و الگوریتم داخلی برای تحلیل وضعیت حریق استفاده میکند. قابلیت نمایش LED از زوایای مختلف و امکان اتصال نشانگر راه دور نیز در مشخصات آن ذکر شده است.
دتکتور حرارتی Teletek
Teletek تولیدکننده بلغاری تجهیزات اعلام حریق است. خانواده SensoMAG این شرکت برای سیستمهای متعارف طراحی شده و شامل دتکتور دود، دمای ثابت، افزایشی و ترکیبی است.
مدل SensoMAG F10 یک دتکتور دمای ثابت کلاس A2/S است. مدل SensoMAG R20 نیز بهعنوان دتکتور Rate of Rise کلاس A1/R معرفی شده است. هر دو مدل برای اتصال به سیستم متعارفی طراحی شدهاند که محدوده جریان آلارم آن با مشخصات دتکتور سازگار باشد.
برای طراحی و نصب دتکتور حرارتی، انتخاب مدل و برند مناسب بهاندازه کیفیت اجرا اهمیت دارد. کارشناسان ایران اطفا با بررسی نوع کاربری، دمای محیط، ارتفاع سقف و مشخصات پنل اعلام حریق، دتکتور حرارتی متناسب با نیاز پروژه را پیشنهاد میدهند. برای دریافت مشاوره تماس با ما حاصل نمایید، تا بهترین انتخاب را به شما پیشنهاد دهیم.
استانداردهای دتکتور حرارتی
استاندارد EN 54-5
EN 54-5 یکی از اصلیترین استانداردهای مورد استفاده برای دتکتورهای حرارتی نقطهای است. این استاندارد الزامات عملکرد، روشهای آزمایش و طبقهبندی محصول را مشخص میکند.
کلاسهایی مانند A1، A2، B، C و سایر گروهها به محدودههای دمای کاربرد و پاسخ آشکارساز مربوط میشوند.
استاندارد EN 54-22
EN 54-22 مربوط به دتکتورهای حرارتی خطی قابلریست است. کابلهای حسگر الکتریکی، لولههای پنوماتیک و سامانههای مبتنی بر فیبر نوری میتوانند در دامنه این استاندارد قرار گیرند.
استاندارد NFPA 72
در پروژههایی که مبنای طراحی NFPA است، الزامات NFPA 72 برای انتخاب، جانمایی، فاصلهگذاری، تست و نگهداری سیستم اعلام حریق بررسی میشود.
ارتفاع سقف بر عملکرد و فاصلهگذاری دتکتور حرارتی اثر دارد. منابع پژوهشی وابسته به NFPA نیز به وجود جداول کاهش فاصله آشکارسازهای حرارتی برای سقفهای مرتفع اشاره میکنند. به همین دلیل استفاده از یک فاصله ثابت برای تمام ساختمانها صحیح نیست.
مقررات و ضوابط ایران
در پروژههای داخل ایران، علاوه بر استاندارد محصول، باید ضوابط مرجع تأیید کننده پروژه، دستورالعمل سازمان آتشنشانی محل، نقشههای مصوب و مقررات ملی ساختمان بررسی شود.
مبحث سوم مقررات ملی ساختمان با موضوع حفاظت ساختمانها در مقابل حریق، چارچوب کلی الزامات ایمنی حریق را ارائه میکند. نسخه و اصلاحیه معتبر باید متناسب با زمان و محل پروژه کنترل شود.
طراحی و نصب دتکتور حرارتی
طراحی و نصب کاشف حرارتی نباید فقط بر پایه متراژ محیط انجام شود. شکل سقف، موانع، تهویه، ارتفاع، کاربری و نوع حریق احتمالی بر عملکرد دتکتور اثر میگذارند.
بررسی خطر و کاربری محیط
پیش از انتخاب دتکتور باید مشخص شود در فضا چه موادی وجود دارد، حریق احتمالی چگونه آغاز میشود و در مراحل اولیه بیشتر دود تولید میکند یا حرارت.
برای اتاقهای اداری، مسیرهای خروج یا فضاهایی که تشخیص زودهنگام دود اهمیت دارد، دتکتور حرارتی لزوماً انتخاب اصلی نیست. در مقابل، در آشپزخانه صنعتی یا موتورخانه ممکن است استفاده از دتکتور دود باعث هشدارهای ناخواسته شود.
اندازهگیری دمای عادی محیط
بیشترین دمای محیط در شرایط کاری باید مشخص باشد. انتخاب دتکتوری که آستانه عملکرد آن به دمای عادی محیط نزدیک است، میتواند باعث هشدار ناخواسته شود.
این بررسی باید در گرمترین فصل، زمان فعالیت کامل تجهیزات و شرایط واقعی بهرهبرداری انجام شود. دمای لحظه بازدید ممکن است نماینده بیشترین دمای محیط نباشد.
انتخاب کلاس حرارتی درست
عبارتهای A1R، A2S، BS یا سایر کلاسها فقط نام مدل نیستند. این طبقهبندیها بر محدوده کاربرد و رفتار دتکتور اثر دارند.
مدل افزایشی برای محیطی که دما در آن بهطور طبیعی سریع تغییر میکند، ممکن است مناسب نباشد. در چنین شرایطی شاید یک مدل ثابت با کلاس بالاتر انتخاب منطقیتری باشد؛ اما تصمیم نهایی باید توسط طراح و براساس ضوابط انجام شود.
بررسی ارتفاع و شکل سقف
حرارت ناشی از حریق به سمت بالا حرکت میکند، اما تیرها، سقف شیبدار، سقف کاذب، اختلاف ارتفاع و جریان هوا میتوانند مسیر حرکت آن را تغییر دهند.
در سقفهای مرتفع، زمان رسیدن حرارت به دتکتور بیشتر میشود و ممکن است فاصلهگذاری نیاز به اصلاح داشته باشد. بنابراین استفاده از یک عدد عمومی برای تمام سقفها قابلاعتماد نیست.
از نصب نزدیک منابع گرمای عادی پرهیز شود
دتکتور نباید بدون محاسبه در مجاورت بخاری، هیتر، دیگ، کوره، خروجی هوای گرم یا تجهیزاتی نصب شود که تغییرات دمایی شدید ایجاد میکنند.
اگر حفاظت از همین تجهیزات هدف پروژه است، باید نوع دتکتور، فاصله و کلاس حرارتی متناسب با شرایط واقعی انتخاب شود.
در نظر گرفتن جریان هوا
دریچههای رفت و برگشت هوا، فنها، هواکشها و جریانهای شدید میتوانند توزیع حرارت را تغییر دهند. نصب دتکتور در مسیر مستقیم هوای سرد یا گرم ممکن است زمان پاسخ را تغییر دهد.
زونبندی قابلفهم
در سیستم متعارف، پنل محدوده یا زون حریق را نمایش میدهد. بنابراین هر زون باید محدوده منطقی، قابلدسترسی و قابلشناسایی داشته باشد.
قرار دادن تعداد زیادی فضای نامرتبط در یک زون، پیداکردن محل حریق را دشوار میکند. نام زون نیز باید روی پنل، نقشه و مدارک تحویل پروژه یکسان باشد.
انجام تست با روش مجاز
تست دتکتور حرارتی باید با ابزار مناسب و مطابق دستورالعمل سازنده انجام شود. استفاده از شعله مستقیم، فندک یا حرارت کنترلنشده ممکن است به بدنه و حسگر آسیب بزند یا خطر حریق ایجاد کند.
پس از تست باید وضعیت آلارم پنل، LED دتکتور، آژیرها، نمایش زون و فرآیند ریست بررسی شود.
دتکتور حرارتی به بازدید دورهای نیاز دارد، آلودگی، خوردگی، تغییر کاربری محیط، پوشاندن دتکتور در زمان بازسازی یا خرابی سیمکشی میتواند عملکرد سیستم را مختل کند.
تغییر تجهیزات گرمایشی یا نحوه تهویه ممکن است شرایط دمایی محیط را عوض کند. در این حالت باید مناسببودن کلاس دتکتور دوباره ارزیابی شود.
نکات مهم نصب دتکتور حرارتی
برای اینکه این تجهیز بتواند افزایش دما را بهموقع تشخیص دهد، جانمایی آن باید براساس ابعاد فضا، ارتفاع سقف، مسیر جریان هوا و موانع موجود انجام شود.
- شعاع پوشش هر دتکتور حرارتی حداکثر حدود 5.3 متر در نظر گرفته میشود.
- فاصله میان دو دتکتور نباید از 7.5 متر بیشتر باشد.
- مساحت تحت پوشش هر دتکتور حرارتی معمولاً حداکثر 56 متر مربع است.
- دتکتور حرارتی باید با فاصله مناسب از دیوار، گوشه سقف و موانع نصب شود. بهتر است فاصله آن از دیوار کمتر از 50 سانتیمتر نباشد تا گردش هوای گرم در اطراف حسگر محدود نشود.
- حداکثر ارتفاع نصب نیز به نوع دتکتور بستگی دارد ارتفاع مناسب برای دتکتور حرارتی ثابت معمولاً تا حدود 7.5 متر و برای دتکتور حرارتی افزایشی تا حدود 9 متر در نظر گرفته میشود. افزایش ارتفاع سقف میتواند زمان رسیدن حرارت به حسگر را بیشتر کند و بر سرعت تشخیص حریق اثر بگذارد.
- در محیطهایی که احتمال ایجاد رطوبت، بخار یا میعان وجود دارد، محل نصب باید با دقت بیشتری انتخاب شود. دتکتور نباید مستقیماً در معرض منبع رطوبت قرار گیرد و در صورت امکان باید حداقل 3 متر از محل تولید بخار یا رطوبت فاصله داشته باشد.
- نصب دتکتور حرارتی در نزدیکی چراغهای فلورسنت و تجهیزات الکتریکی ایجادکننده نویز توصیه نمیشود؛ زیرا تداخل الکترومغناطیسی ممکن است بر عملکرد مدار یا سیمکشی سیستم اعلام حریق اثر بگذارد.
- همچنین دتکتور نباید در مسیر مستقیم هوای ورودی یا خروجی سیستم تهویه، دریچه کولر، فن یا هواکش نصب شود. جریان هوا میتواند حرارت را از حسگر دور کند یا باعث تغییر غیرطبیعی دمای اطراف آن شود.
- در نصب سقفی، عنصر حساس دتکتور باید با فاصله مناسب از سطح سقف قرار گیرد. این فاصله نباید کمتر از 50 میلیمتر باشد تا هوای گرم بتواند بهدرستی در اطراف حسگر جریان پیدا کند.
تمام فاصلهها و اعداد اعلامشده باید با استاندارد مبنای طراحی، دستورالعمل سازنده، کلاس دتکتور و ضوابط سازمان آتشنشانی محل پروژه تطبیق داده شوند. جانمایی دتکتور حرارتی تنها براساس مساحت فضا کافی نیست و شرایط واقعی ساختمان باید پیش از نصب بررسی شود.
شرکت ایران اطفا با بررسی دقیق شرایط پروژه و رعایت استانداردها، ضوابط فنی و تمام نکات طراحی و نصب، خدمات تأمین و اجرای انواع دتکتور حرارتی را ارائه میدهد. برای دریافت مشاوره تخصصی، پیشنهاد فنی و استعلام قیمت، با کارشناسان ایران اطفا در ارتباط باشید.
دتکتور حرارتی Heat Detector یکی از تجهیزات مهم سیستم اعلام حریق است که با شناسایی افزایش غیرعادی دما، احتمال وقوع آتشسوزی را به کنترل پنل اعلام میکند. این تجهیز در محیطهایی آشپزخانههای صنعتی، موتورخانهها، پارکینگها، کارگاهها و فضاهای دارای بخار، گردوغبار یا دود معمول کاربرد دارد؛ زیرا در چنین شرایطی استفاده از دتکتور دود ممکن است باعث افزایش هشدارهای ناخواسته شود.
کیفیت محصول بهتنهایی برای عملکرد مطمئن سیستم کافی نیست، جانمایی صحیح، انتخاب کلاس حرارتی مناسب، رعایت فاصله نصب اهمیت زیادی دارند. نصب غیراصولی یا انتخاب مدل نامناسب میتواند زمان تشخیص حریق را افزایش دهد یا باعث ایجاد هشدارهای ناخواسته شود.
گروه مهندسی ایران اطفا خدمات مشاوره، تأمین و نصب انواع دتکتور حرارتی را با توجه به شرایط واقعی پروژه، الزامات فنی و استانداردهای مرتبط ارائه میدهد. برای دریافت مشاوره تخصصی، استعلام قیمت و خرید دتکتور حرارتی متناسب با نیاز پروژه، کافی است با کارشناسان ایران اطفا تماس حاصل نمایید.
دتکتور ثابت زمانی فعال میشود که دما به حد تعیین شده برسد. دتکتور افزایشی سرعت بالا رفتن دما را نیز بررسی میکند و ممکن است در صورت افزایش سریع حرارت، زودتر وارد وضعیت آلارم شود.
آشپزخانههای صنعتی، موتورخانهها، پارکینگها، کارگاهها، برخی انبارها و فضاهای دارای بخار یا گردوغبار از کاربردهای رایج آن هستند. مناسببودن نهایی باید براساس ارزیابی خطر مشخص شود.
دمای عملکرد به کلاس و مدل محصول بستگی دارد. برخی مدلها حدود 58 یا 60 درجه و برخی در دماهای بالاتر عمل میکنند. عدد دقیق باید از دیتاشیت محصول بررسی شود.
دتکتور دود با شناسایی ذرات حاصل از سوختن در هوا فعال میشود، اما دتکتور حرارتی افزایش سریع دما یا رسیدن حرارت به یک آستانه مشخص را تشخیص میدهد. این دو تجهیز جایگزین مطلق یکدیگر نیستند و انتخاب آنها باید براساس شرایط محیط و نوع خطر انجام شود.
حداکثر ارتفاع عمومی سقف برای دتکتور حرارتی ثابت حدود ۷٫۵ متر و برای دتکتور حرارتی افزایشی حدود ۹ متر در نظر گرفته میشود. این اعداد برای شرایط عمومی هستند و در سقفهای شیبدار، مرتفع، دارای تیر، مانع یا جریان هوای شدید باید محاسبات طراحی جداگانه انجام شود.