سیستم اطفا حریق فوم

سیستم اطفا حریق فوم چیست؟

سیستم اطفا حریق فوم (Foam Fire Suppression System) یکی از پیشرفتهترین سیستمهای اطفای حریق است که برای کنترل و خاموش کردن آتشسوزیهای ناشی از مایعات قابل اشتعال (کلاس B) طراحی شده است.

در این سیستم، آب، کنسانتره فوم و هوا با نسبت مشخصی ترکیب میشوند تا کف مخصوص اطفای حریق تولید شود. این کف پس از رسیدن به محل آتش، سطح ماده قابل اشتعال را به طور کامل میپوشاند و یک لایه محافظ ایجاد میکند.

این لایه سه عملکرد مهم دارد:

• جلوگیری از رسیدن اکسیژن به سطح سوخت.
• جذب حرارت و کاهش دمای حریق.
• جلوگیری از انتشار بخارات قابل اشتعال.

به همین دلیل، سیستم خاموش کننده فوم علاوه بر خاموش کردن سریع آتش، احتمال شعلهور شدن مجدد را نیز به حداقل میرساند.

نحوه عملکرد سیستم اطفا حریق فوم

عملکرد سیستم Foam Fire Suppression بر اساس تولید محلول فوم و انتقال آن به محل حادثه انجام میشود.

در مرحله اول، پس از تشخیص حریق توسط سیستم اعلام حریق یا فعالسازی دستی، آب از طریق شبکه لولهکشی وارد سیستم اختلاط میشود. سپس کنسانتره فوم با نسبت مشخص (معمولاً 1، 3 یا 6 درصد) به جریان آب تزریق شده و محلول فوم تشکیل میشود.

در ادامه، این محلول هنگام عبور از تجهیزات تولید فوم، با هوا ترکیب شده و کف مخصوص اطفای حریق تولید میشود. فوم تولیدشده از طریق نازلها، مانیتورها یا تجهیزات تخلیه روی سطح حریق پاشیده میشود.

پس از تماس فوم با سطح ماده در حال اشتعال، یک لایه یکنواخت تشکیل میشود که:

• مانع ورود اکسیژن میشود.
• بخارات قابل اشتعال را مهار میکند.
• دمای سطح را کاهش میدهد.
• از گسترش شعلهها جلوگیری میکند.

همین ویژگی باعث شده است اطفا حریق فوم یکی از بهترین گزینهها برای محافظت از مخازن سوخت، صنایع پتروشیمی، پالایشگاهها، نیروگاهها و انبارهای مواد شیمیایی باشد.

مراحل عملکرد سیستم اطفا حریق فوم

مرحله	عملکرد
تشخیص حریق	فعال شدن دتکتورها یا اپراتور
اختلاط	ترکیب آب و کنسانتره فوم
تولید فوم	ترکیب محلول با هوا
انتقال	ارسال فوم از طریق لولهکشی
تخلیه	پاشش فوم روی سطح حریق
اطفا	حذف اکسیژن، کاهش دما و جلوگیری از اشتعال مجدد

انواع فوم آتشنشانی

انتخاب نوع فوم، یکی از مهمترین مراحل طراحی سیستم اطفا حریق فوم است. هر نوع فوم برای خاموش کردن گروه مشخصی از حریق طراحی شده و انتخاب اشتباه آن میتواند راندمان سیستم را کاهش دهد یا حتی باعث عدم کنترل آتشسوزی شود.

فوم پروتئینی (Protein Foam)

فوم پروتئینی از پروتئینهای طبیعی هیدرولیز شده تولید میشود و یکی از قدیمیترین انواع فومهای آتشنشانی است. این فوم پس از پاشش، لایهای ضخیم و پایدار روی سطح مایع قابل اشتعال ایجاد میکند و با جلوگیری از تماس اکسیژن با سوخت، شعلهها را خاموش میکند.

از مهمترین مزایای فوم پروتئینی میتوان به مقاومت مناسب در برابر حرارت، پایداری بالا و کاهش احتمال اشتعال مجدد اشاره کرد. این نوع فوم بیشتر برای حریقهای ناشی از نفت خام، گازوئیل، نفت کوره و سایر فرآوردههای هیدروکربنی استفاده میشود.

فوم فلوئوروپروتئینی (Fluoroprotein Foam)

فوم فلوئوروپروتئینی نسخه بهبود یافته فوم پروتئینی است که با افزودن ترکیبات فلوئوردار، سرعت پخش و قدرت خاموشکنندگی آن افزایش یافته است.

این فوم علاوه بر ایجاد یک پوشش محافظ روی سطح سوخت، مقاومت بالایی در برابر حرارت دارد و برای محیطهایی که احتمال آتشسوزی گسترده وجود دارد، انتخاب مناسبی محسوب میشود.

فوم AFFF (Aqueous Film Forming Foam)

فوم AFFF یکی از پرکاربردترین انواع اطفا حریق فوم در دنیا است. ویژگی اصلی این فوم، تشکیل یک لایه نازک آبی روی سطح مایع قابل اشتعال است. این لایه علاوه بر خاموش کردن آتش، از انتشار بخارات قابل اشتعال جلوگیری میکند و احتمال شعلهور شدن مجدد را کاهش میدهد.

فوم AFFF معمولاً برای خاموش کردن حریقهای ناشی از بنزین، نفت سفید، گازوئیل، سوخت هواپیما و فرآوردههای نفتی سبک مورد استفاده قرار میگیرد.

فوم مقاوم در برابر الکل (AR-AFFF)

برخی از مواد شیمیایی مانند الکلها، استون و حلالهای قطبی میتوانند ساختار فومهای معمولی را از بین ببرند. به همین دلیل از فوم AR-AFFF استفاده میشود. این نوع فوم هنگام تماس با مایعات قطبی، یک غشای محافظ روی سطح آنها تشکیل میدهد و از تخریب کف جلوگیری میکند.

این فوم گزینهای ایدهآل برای صنایع دارویی، صنایع شیمیایی، کارخانههای رنگ و تولیدکنندگان حلالهای صنعتی است.

فوم با انبساط متوسط (Medium Expansion Foam)

این نوع فوم حجم بیشتری نسبت به فومهای کمانبساط تولید میکند و برای پوشش سریع سطوح وسیع مناسب است.

کاربردهای آن شامل مخازن روباز، انبارهای صنعتی، کارخانهها و تأسیسات نفتی است.

فوم با انبساط زیاد (High Expansion Foam)

فوم با انبساط زیاد میتواند در مدت کوتاهی حجم بسیار زیادی کف تولید کند و فضاهای بسته را بهطور کامل پوشش دهد.

این نوع فوم در آشیانه هواپیما، معادن، تونلها، سولههای بزرگ، انبارهای وسیع و مراکز لجستیک استفاده میشود.

نوع فوم آتشنشانی	کاربرد اصلی	مزایا	محدودیتها
فوم پروتئینی (Protein Foam)	حریق مایعات هیدروکربنی مانند نفت، گازوئیل و نفت کوره	پایداری بالا، مقاومت مناسب در برابر حرارت، جلوگیری از بازگشت شعله	سرعت پخش کمتر نسبت به فومهای سنتتیک و مناسب نبودن برای حلالهای قطبی
فوم فلوئوروپروتئینی (Fluoroprotein Foam)	پالایشگاهها، مخازن سوخت، صنایع نفت و گاز	قدرت خاموشکنندگی بیشتر، مقاومت بالا در برابر حرارت، پوشش مناسب سطح سوخت	قیمت بالاتر نسبت به فوم پروتئینی و عدم کارایی مناسب برای برخی مواد قطبی
فوم AFFF	بنزین، گازوئیل، نفت سفید، سوخت هواپیما و سایر مایعات هیدروکربنی	خاموشکنندگی سریع، تشکیل لایه آبی روی سطح سوخت، جلوگیری از انتشار بخارات قابل اشتعال	برای الکلها و حلالهای قطبی بهتنهایی مناسب نیست
فوم AR-AFFF	الکلها، استون، حلالهای قطبی و همچنین سوختهای هیدروکربنی	قابل استفاده برای مایعات قطبی و غیرقطبی، مقاومت بالا در برابر تخریب، جلوگیری از اشتعال مجدد	قیمت بیشتر نسبت به AFFF و نیاز به انتخاب دقیق بر اساس نوع ماده شیمیایی
فوم با انبساط متوسط (Medium Expansion Foam)	انبارها، مخازن روباز، تأسیسات صنعتی و فضاهای نیمهباز	پوششدهی مناسب سطوح وسیع، مصرف متعادل آب و فوم، کنترل سریع حریق	برای فضاهای کاملاً باز ممکن است تحت تأثیر باد قرار گیرد
فوم با انبساط زیاد (High Expansion Foam)	تونلها، معادن، آشیانه هواپیما، سولهها و فضاهای بسته	تولید حجم زیاد فوم، مصرف کم آب، مناسب برای پوشش کامل فضاهای بزرگ	عملکرد محدود در محیطهای باز و بادخیز و نیاز به تجهیزات تولید فوم مخصوص

انتخاب فوم مناسب تنها بر اساس نوع آتشسوزی انجام نمیشود. عوامل متعددی در این تصمیم نقش دارند، کلاس حریق، نوع مواد قابل اشتعال، وسعت محل، شرایط محیطی، استانداردهای پروژه، تجهیزات مورد استفاده در سیستم و الزامات سازمان آتشنشانی و بیمه.

به همین دلیل، انتخاب نوع فوم باید توسط کارشناسان متخصص انجام شود. گروه مهندسی ایران اطفا با بررسی دقیق شرایط پروژه، مناسبترین نوع فوم و تجهیزات را بر اساس استانداردهای معتبر بینالمللی و الزامات فنی پروژه پیشنهاد میدهد تا سیستم اطفا حریق با حداکثر کارایی و ایمنی اجرا شود.

انواع سیستم اطفا حریق فوم

سامانه اطفا حریق فوم با توجه به سطح ریسک، نوع کاربری و میزان خطرپذیری پروژه، در مدلهای مختلفی طراحی و اجرا میشود. انتخاب هر سیستم به عواملی مانند نوع مواد قابل اشتعال، مساحت محیط، سرعت موردنیاز برای اطفای حریق و الزامات ایمنی بستگی دارد.

بهطور کلی، سیستمهای اطفا حریق فوم به دو گروه اصلی سیستم اطفا حریق فوم اتوماتیک و سیستم اطفا حریق فوم دستی تقسیم میشوند.

سیستم اطفا حریق فوم اتوماتیک

در محیطهایی که احتمال گسترش سریع آتشسوزی وجود دارد، استفاده از سیستم اطفا حریق فوم اتوماتیک بهترین راهکار برای کنترل حریق در همان لحظات اولیه است. این سیستم بدون نیاز به دخالت اپراتور، پس از تشخیص آتش توسط سیستم اعلام حریق، بهصورت خودکار فعال شده و عملیات اطفا را آغاز میکند.

واکنش سریع این سیستم باعث میشود آتش پیش از توسعه به بخشهای دیگر مهار شود و خسارتهای مالی، توقف تولید و خطرات جانی به حداقل برسد. به همین دلیل، در پروژههای صنعتی حساس، استفاده از سیستمهای اتوماتیک به یکی از الزامات ایمنی تبدیل شده است.

نحوه عملکرد اطفا حریق فوم اتوماتیک

پس از تشخیص دود، شعله یا افزایش دما توسط دتکتورها، سیگنال به پنل اعلام حریق ارسال میشود. سپس پنل فرمان فعال شدن سیستم اطفا را صادر میکند.

• پمپ آتشنشانی روشن میشود.
• آب وارد شبکه لولهکشی میشود.
• کنسانتره فوم با نسبت استاندارد به آب تزریق میشود.
• محلول فوم تولید میشود.
• فوم از طریق نازلها یا تجهیزات تخلیه روی محل حریق پاشیده میشود.
• سطح ماده قابل اشتعال بهطور کامل پوشانده شده و آتش مهار میشود.

این فرآیند تنها در چند ثانیه انجام میشود و همین سرعت، مهمترین مزیت سیستمهای اتوماتیک است.

مزایای سیستم اطفا حریق فوم اتوماتیک

• واکنش بسیار سریع در لحظات اولیه آتشسوزی.
• کاهش خسارت به تجهیزات و ساختمان.
• کاهش احتمال گسترش حریق.
• جلوگیری از اشتعال مجدد.
• کاهش نیاز به حضور نیروی انسانی.
• مناسب برای فعالیت 24 ساعته.
• افزایش ایمنی کارکنان.
• قابلیت اتصال به سیستم مدیریت ساختمان (BMS).
• قابلیت اتصال به سیستم اعلام حریق آدرسپذیر.
• عملکرد پایدار در پروژههای بزرگ صنعتی.

انواع سیستم اطفا حریق فوم اتوماتیک

سیستم فوم دوزینگ (Foam Dosing System)

یکی از مهمترین تجهیزات سیستم اطفا حریق فوم، سیستم Foam Dosing است.

وظیفه این تجهیز، تزریق دقیق کنسانتره فوم به جریان آب با نسبت استاندارد است. اگر این نسبت بهدرستی تنظیم نشود، کیفیت فوم کاهش یافته و عملکرد سیستم در زمان حریق با مشکل مواجه خواهد شد.

سیستمهای دوزینگ با دقت بسیار بالا، نسبت اختلاط را در تمام شرایط ثابت نگه میدارند و به همین دلیل در پروژههای صنعتی بزرگ کاربرد گستردهای دارند.

مزایای Foam Dosing: دقت بالا در اختلاط، کاهش مصرف کنسانتره، افزایش کیفیت فوم، کاهش هزینه نگهداری و عملکرد پایدار در دبیهای مختلف.

سیستم بلدر تانک (Bladder Tank)

بلدر تانک یکی از رایجترین روشهای تزریق فوم در سیستمهای اطفا حریق است. در این سیستم، کنسانتره داخل یک کیسه لاستیکی (Bladder) درون مخزن نگهداری میشود. فشار آب باعث فشرده شدن کیسه شده و کنسانتره را با نسبت مشخص وارد خط آب میکند.

به دلیل سادگی، دقت بالا و عدم نیاز به برق برای فرآیند اختلاط، این سیستم در بسیاری از پروژههای صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد.

مزایای سیستم Bladder Tank: عملکرد کاملاً مکانیکی، عدم نیاز به منبع تغذیه، اختلاط یکنواخت، هزینه نگهداری پایین، طول عمر بالا و مناسب برای پروژههای حساس.

سیستم اطفا حریق فوم دستی

در بسیاری از پروژهها، بهویژه محیطهایی با سطح خطر متوسط، اطفا حریق فوم دستی همچنان یکی از مؤثرترین و مقرونبهصرفهترین روشهای مقابله با حریق است. در این سیستم، عملیات اطفا توسط اپراتور آموزش دیده انجام میشود و فوم از طریق تجهیزات دستی به محل حادثه هدایت میشود.

اگرچه این سیستم به حضور نیروی انسانی وابسته است، اما در صورت آموزش صحیح کاربران و نگهداری مناسب تجهیزات، میتواند در مهار حریقهای کوچک و متوسط عملکرد بسیار مطلوبی داشته باشد.

عملکرد این سیستم نیز همانند سیستم اتوماتیک بر پایه ترکیب آب، کنسانتره فوم و هوا است؛ با این تفاوت که فعالسازی تجهیزات توسط نیروی انسانی انجام میشود. پس از پاشش، فوم سطح ماده قابل اشتعال را پوشانده و با حذف اکسیژن، کاهش دما و جلوگیری از انتشار بخارات، آتش را مهار میکند.

مزایای اطفا حریق فوم دستی

• هزینه نصب و اجرای کمتر.
• استفاده آسان.
• مهار سریع حریقهای اولیه.
• جلوگیری از اشتعال مجدد.
• کاهش مصرف آب.
• کاهش خسارت به تجهیزات.
• مناسب برای حریق مایعات قابل اشتعال.
• نگهداری و سرویس آسان.

انواع سیستم اطفا حریق فوم دستی

مانیتور فوم (Foam Monitor)

مانیتور فوم یکی از مهمترین تجهیزات اطفای حریق دستی است که برای پرتاب حجم زیادی از فوم در فاصلههای طولانی طراحی شده است. این تجهیز قابلیت تنظیم زاویه و جهت پاشش را دارد و در مهار آتشسوزیهای گسترده عملکرد بسیار مناسبی ارائه میدهد.

مانیتور فوم در پالایشگاهها، مخازن ذخیره سوخت، صنایع پتروشیمی، اسکلههای نفتی، فرودگاهها و نیروگاهها کاربرد دارد.

مزایای مانیتور فوم: برد پرتاب بالا، پوشش گسترده سطح حریق، کنترل آسان جهت پاشش، مناسب برای آتشسوزیهای وسیع، قابلیت نصب بهصورت ثابت یا متحرک.

جعبه آتشنشانی فوم

جعبه آتشنشانی فوم یکی دیگر از تجهیزات مهم سیستمهای دستی است که امکان استفاده سریع از فوم را در زمان وقوع حریق فراهم میکند. این تجهیز معمولاً شامل شیلنگ، نازل مخصوص و اتصالات موردنیاز است و برای مهار آتشسوزیهای ناشی از مایعات قابل اشتعال به کار میرود.

جعبه آتشنشانی فوم در جایگاههای سوخت، انبار مواد شیمیایی، کارخانهها، سولههای صنعتی، پارکینگهای طبقاتی و مراکز لجستیکی کاربرد دارد.

مزایای سیستم اطفا حریق فوم

استفاده از سیستم Foam Fire Suppression در پروژههای صنعتی و تجاری، علاوه بر افزایش ایمنی، باعث کاهش خسارتهای مالی و جلوگیری از توقف فعالیت مجموعه میشود.

خاموش کردن سریع حریقهای کلاس B: فوم با ایجاد یک لایه محافظ روی سطح مایع قابل اشتعال، ارتباط سوخت با اکسیژن را قطع کرده و شعلهها را در کوتاهترین زمان ممکن خاموش میکند.

جلوگیری از اشتعال مجدد: یکی از مهمترین مزایای سیستم اطفا حریق فوم، باقی ماندن لایه محافظ روی سطح سوخت است. این لایه از انتشار بخارات قابل اشتعال جلوگیری کرده و احتمال شعلهور شدن دوباره آتش را به حداقل میرساند.

کاهش مصرف آب: در مقایسه با برخی سیستمهای مبتنی بر آب، استفاده از فوم باعث کاهش مصرف آب و در نتیجه کاهش خسارت ناشی از آب به تجهیزات و ساختمان میشود.

جلوگیری از گسترش حریق: فوم بهسرعت روی سطح مایع پخش شده و از سرایت آتش به بخشهای مجاور جلوگیری میکند؛ موضوعی که در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی اهمیت بسیار زیادی دارد.

خنک کردن سطح حریق: آب موجود در ساختار فوم گرمای آتش را جذب کرده و دمای محیط را کاهش میدهد که این امر به افزایش ایمنی و جلوگیری از اشتعال مجدد کمک میکند.

پوشش یکنواخت سطوح وسیع: یکی از ویژگیهای مهم فوم، توانایی پوشش سریع و یکنواخت سطوح بزرگ است که امکان کنترل آتشسوزیهای گسترده را فراهم میکند.

مناسب برای صنایع پرخطر: سیستم اطفا حریق فوم بهترین گزینه برای حفاظت از پالایشگاهها، نیروگاهها، انبارهای مواد شیمیایی، مخازن ذخیره سوخت، صنایع رنگ، پتروشیمی و فرودگاهها محسوب میشود.

کاربردهای سیستم اطفا حریق فوم

به دلیل عملکرد ویژه این سیستم، دامنه استفاده از آن بسیار گسترده است.

• پالایشگاههای نفت و گاز.
• صنایع پتروشیمی.
• نیروگاهها.
• مخازن ذخیره سوخت.
• خطوط انتقال فرآوردههای نفتی.
• کارخانههای مواد شیمیایی.
• صنایع رنگ و رزین.
• جایگاههای عرضه سوخت.
• آشیانه هواپیما.
• فرودگاهها.
• بنادر و اسکلههای نفتی.
• انبارهای مواد قابل اشتعال.
• مراکز لجستیکی.
• پارکینگهای طبقاتی.
• کارخانههای تولید حلالهای شیمیایی.

استانداردهای سامانه اطفا حریق فوم

طراحی، نصب و بهرهبرداری از اطفا حریق فوم باید بر اساس استانداردهای معتبر بینالمللی انجام شود تا در شرایط، عملکردی مطمئن و قابل اتکا داشته باشد. رعایت این استانداردها علاوه بر افزایش ایمنی، موجب کاهش خطاهای طراحی، بهبود عملکرد تجهیزات و افزایش طول عمر سیستم میشود.

استاندارد NFPA 11

NFPA 11 مهمترین استاندارد برای طراحی، نصب و بهرهبرداری از سیستم اطفا حریق فوم است. این استاندارد الزامات مربوط به انتخاب نوع فوم، نسبت اختلاط، تجهیزات تولید فوم، روشهای تخلیه، نرخ پاشش و نحوه طراحی سیستم را مشخص میکند تا عملکرد سیستم در زمان حریق بهصورت مؤثر و ایمن باشد.

استاندارد NFPA 16

NFPA 16 به طراحی و نصب سیستمهای اسپرینکلر آبوفوم (Foam-Water Sprinkler Systems) میپردازد. این استاندارد نحوه ترکیب آب و فوم، طراحی شبکه لولهکشی، انتخاب اسپرینکلرها و الزامات عملکرد سیستمهای آبوفوم را برای حفاظت از محیطهای پرخطر مشخص میکند.

استاندارد NFPA 20

NFPA 20 الزامات مربوط به انتخاب، نصب و راهاندازی پمپهای آتشنشانی را تعیین میکند. این استاندارد شامل مشخصات فنی پمپها، منابع تغذیه، ظرفیت، فشار کاری، تست عملکرد و نحوه نصب پمپها است تا آب موردنیاز سیستم اطفای حریق با فشار و دبی مناسب تأمین شود.

استاندارد NFPA 25

NFPA 25 دستورالعملهای مربوط به بازرسی، آزمایش و نگهداری سیستمهای اطفای حریق را ارائه میدهد. این استاندارد زمانبندی سرویسهای دورهای، روشهای تست تجهیزات، بررسی عملکرد سیستم و اقدامات لازم برای حفظ آمادگی تجهیزات در شرایط اضطراری را مشخص میکند.

استاندارد NFPA 30

NFPA 30 استانداردی برای نگهداری، ذخیرهسازی و جابهجایی مایعات قابل اشتعال و قابل احتراق است. این استاندارد الزامات ایمنی مربوط به مخازن، انبارها، تجهیزات، فاصلههای ایمن و سیستمهای حفاظت در برابر حریق را تعیین میکند و نقش مهمی در انتخاب سیستم اطفای مناسب برای این محیطها دارد.

استاندارد FM Global

FM Global مجموعهای از استانداردها و دستورالعملهای مهندسی است که توسط شرکت بیمه FM Global تدوین شده و برای افزایش ایمنی و کاهش خسارت در مراکز صنعتی و تجاری به کار میرود. این استانداردها الزامات مربوط به طراحی سیستمهای اطفای حریق، انتخاب تجهیزات، ارزیابی ریسک و حفاظت از تأسیسات را ارائه میدهند و در بسیاری از پروژههای بزرگ بینالمللی بهعنوان مرجع مورد استفاده قرار میگیرند.

استاندارد	کاربرد
NFPA 11	طراحی و نصب سیستمهای اطفا حریق فوم
NFPA 16	سیستمهای اسپرینکلر و آبوفوم
NFPA 20	الزامات طراحی و نصب پمپهای آتشنشانی
NFPA 25	بازرسی، تست و نگهداری سیستمهای اطفای حریق
NFPA 30	حفاظت از مایعات قابل اشتعال و قابل احتراق
FM Global	الزامات ایمنی پروژههای صنعتی و نفتی

در شرکت ایران اطفا، تمامی مراحل طراحی و اجرای سیستمهای اطفا حریق فوم بر اساس استانداردهای روز دنیا و الزامات سازمان آتشنشانی انجام میشود تا کارفرمایان از عملکرد صحیح سیستم در شرایط اضطراری اطمینان داشته باشند.

نحوه انتخاب سیستم اطفا حریق فوم

انتخاب اطفا حریق فوم باید بر اساس ارزیابی دقیق ریسک انجام شود. استفاده از یک سیستم نامناسب میتواند هزینههای پروژه را افزایش داده و در زمان وقوع حریق، کارایی لازم را نداشته باشد.

نوع مواد قابل اشتعال

نخستین عامل، نوع مادهای است که احتمال آتشسوزی آن وجود دارد. برای مثال، بنزین، گازوئیل، الکل، حلالهای شیمیایی و روغنهای صنعتی هر کدام به نوع خاصی از فوم نیاز دارند.

کلاس حریق

نوع حریق تعیین میکند که از چه نوع فوم و چه روش اطفایی استفاده شود. در بیشتر موارد، سیستمهای فوم برای حریقهای کلاس B طراحی میشوند.

وسعت پروژه

ابعاد ساختمان، تعداد مخازن، حجم مواد قابل اشتعال و شبکه لولهکشی موردنیاز، در انتخاب ظرفیت تجهیزات تأثیر مستقیم دارند.

سطح خطر

پالایشگاهها، پتروشیمیها و مخازن ذخیره سوخت نسبت به یک انبار معمولی، به تجهیزات پیشرفتهتر و سیستمهای اتوماتیک نیاز دارند.

بودجه پروژه

علاوه بر هزینه خرید تجهیزات، باید هزینه نصب، سرویس دورهای، تست، نگهداری و تأمین کنسانتره فوم نیز در نظر گرفته شود.

نصب سیستم اطفا حریق فوم

اجرای صحیح سیستم Foam Fire Suppression به اندازه انتخاب تجهیزات مناسب اهمیت دارد. حتی اگر از بهترین تجهیزات استفاده شود، نصب غیراصولی میتواند باعث کاهش عملکرد سیستم در زمان وقوع حریق شود.

فرآیند نصب با بررسی محل پروژه و تهیه نقشههای اجرایی آغاز میشود. پس از تعیین محل تجهیزات، عملیات لولهکشی، نصب پمپ، مخزن فوم، سیستم دوزینگ، شیرآلات، تجهیزات کنترلی و نازلهای پاشش انجام میشود. در پایان نیز تمام بخشهای سیستم مورد آزمایش قرار میگیرند تا از عملکرد صحیح آنها اطمینان حاصل شود.

یکی از مهمترین مراحل نصب، تنظیم دقیق نسبت اختلاط آب و کنسانتره فوم است. در صورتی که این نسبت مطابق استاندارد نباشد، کیفیت فوم کاهش یافته و سیستم نمیتواند عملکرد مطلوبی داشته باشد.

پس از پایان عملیات نصب نیز لازم است تستهای عملکردی انجام شود تا تمامی اجزا در شرایط واقعی مورد ارزیابی قرار گیرند و در صورت وجود هرگونه نقص، پیش از بهرهبرداری برطرف شود.

در ایران اطفا، پس از پایان عملیات نصب، تمامی تجهیزات مطابق استانداردهای مربوطه تست و راهاندازی میشوند تا کارفرما از عملکرد صحیح سیستم اطمینان کامل داشته باشد.

نمونه پروژه اجرایی ایران اطفا؛ طراحی و اجرای سیستم اعلام و اطفا حریق کارخانه تولید مایع ضدعفونی

یکی از پروژههای اجرایی ایران اطفا، طراحی و اجرای سیستم اعلام و اطفا حریق در یک کارخانه تولید مایع ضدعفونیکننده با مخازن نگهداری الکل و انبار مواد قابل اشتعال بوده است. با توجه به ماهیت مواد ذخیرهشده و ریسک بالای حریق ناشی از مایعات قابل اشتعال، سیستم اطفا بر پایه فوم AFFF طراحی و اجرا شد.

حفاظت از مخازن ذخیره الکل

این پروژه شامل 5 مخزن ذخیره الکل با ظرفیت 30 هزار لیتر بود. برای حفاظت از این مخازن، سیستم اطفا حریق فوم با استفاده از نازلهای باز آب و فوم (Open Foam/Water Spray Nozzles) طراحی شد تا در زمان وقوع حریق، محلول آب و فوم بهصورت یکنواخت روی سطح مخازن تخلیه شود.

فرمان فعالسازی سیستم اطفا از طریق سیستم اعلام حریق صادر میشود. برای تشخیص سریع شعله، از (دتکتورهای شعله IR3 برند ANYSAFE) استفاده شد. پس از تشخیص شعله و پایان زمان تأخیر تعریفشده در منطق کنترل، فرمان باز شدن Deluge Valve صادر شده و عملیات تزریق محلول فوم آغاز میشود.

در این پروژه از کنترل پنل اطفا برند ELEKS جهت مدیریت فرآیند اطفا، بلدرتانک ساخت ایران اطفا برای اختلاط آب و فوم و فوم AR-AFFF با غلظت 3 درصد تولید ایران اطفا بهعنوان عامل اطفایی استفاده شده است.

حفاظت از انبار مواد

برای حفاظت از انبار و رکهای نگهداری مواد، از نازلهای فوم بسته (Closed Foam Nozzles) استفاده شد. جانمایی نازلها بر اساس شعاع پوشش مناسب و آرایش رکها انجام شد تا تمامی نواحی پرخطر تحت پوشش قرار گیرند.

بهمنظور تشخیص سریع حریق در میان رکها، دتکتورهای شعله IR3 در موقعیتهای مناسب نصب شدند تا حداکثر پوشش تشخیص فراهم شود. همچنین برای حفاظت از فضای باز سوله و پوشش مسیرهای طولانی، از Beam Detector برند FIREBEAM در سقف سوله استفاده شد.

نتیجه اجرای پروژه

در این پروژه، سیستم اعلام حریق و سیستم اطفا حریق فوم بهصورت یکپارچه طراحی شدند تا پس از تشخیص حریق، فرآیند اطفا بهصورت خودکار، کنترلشده و مطابق سناریوی از پیش تعریفشده انجام شود. انتخاب تجهیزات متناسب با شرایط پروژه، طراحی صحیح جانمایی تجهیزات و هماهنگی میان سیستم اعلام و اطفا، امکان واکنش سریع در برابر حریق و حفاظت مؤثر از مخازن و انبار مواد قابل اشتعال را فراهم کرده است.

شرکت مهندسی ایران اطفا، در تجربه اجرای پروژههای متعدد، همواره تلاش کرده طراحی مهندسی، انتخاب تجهیزات استاندارد و اجرای دقیق را در کنار هم قرار بدهد؛ زیرا در زمان وقوع حریق، کیفیت اجرای سیستم بهاندازه کیفیت تجهیزات اهمیت دارد و عملکرد صحیح سیستم حاصل مجموعهای از تصمیمات مهندسی در تمام مراحل پروژه است.

قیمت سیستم اطفا حریق فوم

هزینه اجرای سیستم اطفا حریق فوم برای هر پروژه متفاوت است و به عوامل مختلفی بستگی دارد.

نوع سیستم (دستی یا اتوماتیک)، نوع فوم مورد استفاده، ظرفیت مخزن فوم، نوع سیستم تزریق (Bladder Tank یا Foam Dosing)، برند تجهیزات، ظرفیت پمپ آتشنشانی، تعداد نازلها و مانیتورها، متراژ پروژه، پیچیدگی شبکه لولهکشی، هزینه نصب و راهاندازی و الزامات استاندارد و تستهای نهایی به همین دلیل، ارائه قیمت دقیق تنها پس از بررسی شرایط پروژه امکانپذیر است.

برای دریافت قیمت دقیق سیستم اطفا حریق فوم، با کارشناسان ایران اطفا تماس حاصل نمایید تا پس از بررسی مشخصات پروژه، مناسبترین پیشنهاد به شما ارائه شود.

سیستم اطفا حریق فوم یکی از مؤثرترین روشها برای مهار آتشسوزیهای ناشی از مایعات قابل اشتعال است و به دلیل سرعت عملکرد بالا، جلوگیری از اشتعال مجدد و کاهش خسارتهای ناشی از حریق، در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، نیروگاهها، فرودگاهها و بسیاری از مراکز صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد.

با این حال، عملکرد مطلوب این سیستم تنها زمانی تضمین میشود که طراحی، انتخاب تجهیزات، نصب و نگهداری آن مطابق استانداردهای معتبر انجام شود. انتخاب نوع فوم، روش تزریق، ظرفیت تجهیزات و نحوه اجرای پروژه، همگی عواملی هستند که باید توسط متخصصان این حوزه بررسی شوند.

اجرای صحیح سیستم اطفا حریق فوم نیازمند دانش مهندسی، تجربه اجرایی و استفاده از تجهیزات استاندارد است. انتخاب پیمانکار متخصص، نقش مهمی در عملکرد صحیح سیستم و حفظ ایمنی مجموعه خواهد داشت.

شرکت ایران اطفا با بهرهگیری از کارشناسان متخصص و تجربه در طراحی و اجرای سیستمهای اعلام و اطفای حریق، خدمات جامعی را به کارفرمایان ارائه میدهد. هدف ما ارائه راهکارهایی است که علاوه بر رعایت الزامات ایمنی، از سرمایه، تجهیزات و نیروی انسانی مجموعه شما به بهترین شکل محافظت کند. برای دریافت مشاوره تخصصی و استعلام هزینه اجرای سیستم اطفا حریق فوم، میتوانید با کارشناسان ایران اطفا تماس حاصل نمایید.